Σημαντικές ανακοινώσεις για τη χρηματοδότηση των Δήμων, τις οφειλές προς τη ΔΕΗ, το ενεργειακό κόστος, την αξιοποίηση των χρημάτων από το τέλος ταφής και τις εκκρεμότητες με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έκανε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, κατά την ενημέρωση του Διοικητικού Συμβουλίου στις 22 Οκτωβρίου. Παράλληλα, προανήγγειλε διεκδικήσεις και αγωνιστικές κινητοποιήσεις με αφορμή το προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού του 2027.

Η ενημέρωση του προέδρου της ΚΕΔΕ ανέδειξε μια σειρά από οικονομικές και θεσμικές εκκρεμότητες που επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία των Δήμων, αλλά και συγκεκριμένες δεσμεύσεις της κυβέρνησης, η υλοποίηση των οποίων αναμένεται μέσα στις επόμενες ημέρες.

Στο επίκεντρο βρέθηκαν η έκτακτη οικονομική ενίσχυση των Δήμων, η ενεργοποίηση νέας χρηματοδότησης από το Πράσινο Ταμείο, η αξιοποίηση των εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ που έχουν συγκεντρωθεί από το τέλος ταφής και η αντιμετώπιση των οφειλών προς τη ΔΕΗ.

Έκτακτη οικονομική ενίσχυση 140 εκατ. ευρώ μέχρι το τέλος Οκτωβρίου

Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε ο κ. Κυρίζογλου, ο υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος προτίθεται να προχωρήσει μέχρι το τέλος Οκτωβρίου στη διάθεση 140 εκατ. ευρώ ως έκτακτη οικονομική ενίσχυση των Δήμων, χωρίς περιορισμό ως προς τη χρήση τους.

Πρόκειται για χρηματοδότηση που μπορεί να αξιοποιηθεί για την αντιμετώπιση λειτουργικών αναγκών, σε μια περίοδο κατά την οποία οι δημοτικοί προϋπολογισμοί πιέζονται από τις αυξημένες δαπάνες.

Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ ανέφερε ότι έχει ήδη επικοινωνήσει με τον υπουργό Εσωτερικών και ότι υπάρχει πρόθεση να ολοκληρωθεί η σχετική διαδικασία άμεσα.

Η συγκεκριμένη χρηματοδότηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της κατάρτισης των δημοτικών προϋπολογισμών του 2027.

Επιπλέον 75 εκατ. ευρώ ετησίως από το Πράσινο Ταμείο

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ στη διάταξη του άρθρου 438 του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η οποία, όπως εξήγησε, προβλέπει την υποχρεωτική ετήσια μεταφορά στους Δήμους ποσού ίσου με το 3% συγκεκριμένων διαθεσίμων του Πράσινου Ταμείου.

Σύμφωνα με τη διάταξη που ανέγνωσε, το ποσό υπολογίζεται επί των διαθεσίμων του Πράσινου Ταμείου που προκύπτουν από τον δημοσιευμένο ετήσιο ισολογισμό του και τηρούνται στον δεσμευμένο τομέα του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων.

Τα χρήματα μεταφέρονται σε λογαριασμό κάλυψης των πάσης φύσεως αναγκών των ΟΤΑ.

Ο κ. Κυρίζογλου υπολόγισε ότι, εφόσον τα σχετικά διαθέσιμα ανέρχονται σε περίπου 2,5 δισ. ευρώ, η ετήσια απόδοση προς τους Δήμους θα φτάσει τα 75 εκατ. ευρώ.

Διευκρίνισε ότι πρόκειται για πρόσθετη χρηματοδότηση, η οποία δεν υποκαθιστά τα υφιστάμενα προγράμματα χρηματοδότησης έργων του Πράσινου Ταμείου.

«Αυτά τα λεφτά είναι επιπλέον», υπογράμμισε, επιμένοντας ότι η διάταξη προβλέπει την απόδοσή τους ανεξάρτητα από τις υπόλοιπες χρηματοδοτήσεις.

Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ γνωστοποίησε ότι επικοινώνησε με τον πρόεδρο του Πράσινου Ταμείου και απέστειλε σχετική επιστολή προς το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, με κοινοποίηση στην πολιτική ηγεσία, ζητώντας την εφαρμογή της διάταξης από το 2026.

Πάντως, το ακριβές ποσό που θα αποδοθεί θα πρέπει να προκύψει από τα επιλέξιμα διαθέσιμα και την εφαρμογή της σχετικής νομοθετικής πρόβλεψης.

Τέλος ταφής: 311,47 εκατ. ευρώ ήδη συγκεντρωμένα – Προς τα 400 εκατ. ευρώ το συνολικό ποσό

Μία από τις σημαντικότερες αποκαλύψεις της ενημέρωσης αφορούσε τα χρήματα που έχουν συγκεντρωθεί από το τέλος ταφής και τις σχετικές κρατήσεις, τα οποία προορίζονται να επιστρέψουν στην Αυτοδιοίκηση για την ενίσχυση της ανακύκλωσης.

Ο κ. Κυρίζογλου ανέφερε ότι, με δική του πρωτοβουλία, πραγματοποιήθηκε στις 21 Οκτωβρίου συνάντηση στην ΚΕΔΕ με εκπροσώπους των εμπλεκόμενων φορέων, προκειμένου να αποσαφηνιστούν τα οικονομικά δεδομένα και ο τρόπος αξιοποίησης των πόρων.

Στη συνάντηση συμμετείχε και η διευθύνουσα σύμβουλος του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ), Αλεξάνδρα Τόγια, η οποία, σύμφωνα με την ενημέρωση του προέδρου, παρουσίασε τα διαθέσιμα ποσά.

Τα χρήματα που έχουν συγκεντρωθεί μέχρι και τον Φεβρουάριο του 2025 παρουσιάστηκαν ως εξής:

  • 162,66 εκατ. ευρώ στην Τράπεζα της Ελλάδος.
  • 148,8 εκατ. ευρώ στην Εθνική Τράπεζα.
  • 311,47 εκατ. ευρώ συνολικά, σύμφωνα με το ποσό που ανακοίνωσε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ.

Ο κ. Κυρίζογλου εκτίμησε ότι, εφόσον συνυπολογιστούν οι επόμενες εισπράξεις, το συνολικό ποσό θα προσεγγίσει τα 400 εκατ. ευρώ.

«Δεν χαρίζουμε ευρώ», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Η ΚΕΔΕ ζητά τα χρήματα αυτά να αξιοποιηθούν για την προμήθεια απορριμματοφόρων ανακύκλωσης, μπλε κάδων και άλλου αναγκαίου εξοπλισμού, με βάση τις ανάγκες που θα δηλώσουν οι Δήμοι.

Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ υποστήριξε ότι η προμήθεια θα πρέπει να πραγματοποιηθεί μέσω κεντρικής διαγωνιστικής διαδικασίας, ώστε να εξασφαλιστούν ίσες δυνατότητες συμμετοχής για όλους τους Δήμους, ανεξάρτητα από το μέγεθος και τη διοικητική τους επάρκεια.

Έφερε μάλιστα ως παραδείγματα μικρούς και απομακρυσμένους Δήμους, όπως το Νεστόριο, η Γαύδος και το Νευροκόπι, που δυσκολεύονται να πραγματοποιήσουν σύνθετες διαγωνιστικές διαδικασίες.

Σύμφωνα με την ενημέρωση, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου δεσμεύτηκε να προχωρήσει στις απαραίτητες υπογραφές μέσα στον Οκτώβριο.

Παράλληλα, ο κ. Κυρίζογλου ανέφερε ότι από τη συνάντηση προέκυψε συμφωνία να μην προχωρήσει η εφαρμογή των συμβάσεων τύπου Β, αλλά να διατηρηθούν οι συμβάσεις τύπου Α, προκειμένου να αποφευχθούν πρόσθετες επιβαρύνσεις των Δήμων.

ΔΕΗ: Οφειλές 540 εκατ. ευρώ και σχέδιο ρύθμισης

Σημαντική ήταν και η ενημέρωση για τις οφειλές των Δήμων προς τη ΔΕΗ.

Ο κ. Κυρίζογλου ανέφερε ότι οι συνολικές οφειλές ανέρχονται περίπου σε 540 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των προσαυξήσεων.

Σύμφωνα με το σενάριο που παρουσίασε, η αντιμετώπιση των οφειλών θα μπορούσε να γίνει με την ακόλουθη διαδικασία:

  • Συνολικές οφειλές: 540 εκατ. ευρώ.
  • Αφαίρεση προσαυξήσεων περίπου 100 εκατ. ευρώ.
  • Υπόλοιπο οφειλών: 440 εκατ. ευρώ.
  • Κρατική χρηματοδότηση 200 εκατ. ευρώ.
  • Τελικό υπόλοιπο προς ρύθμιση: 240 εκατ. ευρώ.

Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ ανακοίνωσε ότι για το απόγευμα της ίδιας ημέρας είχε προγραμματιστεί συνάντηση με τους αρμόδιους υπουργούς, προκειμένου να συζητηθεί ο τρόπος διάθεσης των 200 εκατ. ευρώ και η συνολική ρύθμιση.

Όπως ανέφερε, η πολιτική απόφαση για τη διάθεση του ποσού έχει ληφθεί, αλλά απομένει να προσδιοριστούν οι όροι εφαρμογής της.

Τέσσερις φορές ακριβότερο το ηλεκτρικό ρεύμα για τους Δήμους

Ο κ. Κυρίζογλου άσκησε ιδιαίτερα έντονη κριτική στο ενεργειακό κόστος που επωμίζονται οι Δήμοι.

Όπως υποστήριξε, οι Δήμοι πληρώνουν ηλεκτρικό ρεύμα με τιμές που κυμαίνονται περίπου στα 0,24 έως 0,26 ευρώ ανά κιλοβατώρα, όταν για μεγάλους βιομηχανικούς καταναλωτές η τιμή μπορεί, μετά τις σχετικές παρεμβάσεις, να περιορίζεται στα 0,06 ευρώ.

«Δεν είναι δυνατόν να πληρώνουμε τέσσερις φορές ακριβότερα το ηλεκτρικό ρεύμα», ανέφερε, ζητώντας την άρση της συγκεκριμένης ανισότητας.

Παρουσίασε μάλιστα συγκεκριμένο οικονομικό υπολογισμό, σύμφωνα με τον οποίο εάν η τιμή της κιλοβατώρας για τους Δήμους μειωθεί στα 0,10 ευρώ, η συνολική ετήσια εξοικονόμηση θα μπορούσε να φτάσει περίπου τα 240 εκατ. ευρώ.

Το ποσό αυτό, όπως υποστήριξε, θα μπορούσε να αποτελέσει ουσιαστική οικονομική ανάσα για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, χωρίς να απαιτούνται πρόσθετες επιχορηγήσεις αντίστοιχου ύψους.

Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ σημείωσε ότι το αίτημα έχει τεθεί επανειλημμένα στην κυβέρνηση και ότι υπάρχουν σχετικά έγγραφα που τεκμηριώνουν τους υπολογισμούς.

Τόνισε επίσης ότι οι χρηματοδοτήσεις έργων δεν μπορούν να παρουσιάζονται ως υποκατάστατο της λειτουργικής χρηματοδότησης των Δήμων, καθώς οι συγκεκριμένοι πόροι δεν μπορούν να μεταφερθούν για την κάλυψη δαπανών όπως η ενέργεια και τα καύσιμα.

Δυσαρέσκεια για το Υπουργείο Περιβάλλοντος – Καθυστέρηση 18 μηνών

Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ αναφέρθηκε εκτενώς στη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε την προηγούμενη εβδομάδα με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου.

Όπως υποστήριξε, χρειάστηκαν τέσσερις επιστολές και πολλές προφορικές παρεμβάσεις μέχρι να πραγματοποιηθεί η συνάντηση, έπειτα από περίπου 18 μήνες εκκρεμοτήτων.

Ο κ. Κυρίζογλου δήλωσε ότι εξέφρασε προσωπικά, εκπροσωπώντας την ΚΕΔΕ, την έντονη δυσφορία του για τις καθυστερήσεις.

Στη συνάντηση τέθηκαν, μεταξύ άλλων, τα ζητήματα του ενεργειακού κόστους, των φωτοβολταϊκών, των πολεοδομικών αρμοδιοτήτων, της διαχείρισης απορριμμάτων και της χρηματοδότησης των υποδομών ανακύκλωσης.

Η ΚΕΔΕ επανέλαβε την αντίθεσή της στη μεταφορά των Υπηρεσιών Δόμησης στο Ελληνικό Κτηματολόγιο.

Σύμφωνα με την ενημέρωση, αποφασίστηκε η συγκρότηση ομάδων εργασίας για την εξέταση των επιμέρους ζητημάτων, ενώ πραγματοποιήθηκαν ήδη νέες συναντήσεις με στελέχη της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου.

Πρόσθετη συνάντηση προγραμματίστηκε για τις 29 Οκτωβρίου, προκειμένου να συνεχιστεί η συζήτηση για τα πολεοδομικά θέματα.

Σε εκκρεμότητα η χρηματοδότηση περίπου 30 μονάδων διαχείρισης αποβλήτων

Ιδιαίτερη ανησυχία εξέφρασε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ για τις καθυστερήσεις στη χρηματοδότηση έργων διαχείρισης απορριμμάτων.

Όπως ανέφερε, περίπου 30 μονάδες σε ολόκληρη τη χώρα αναμένουν την ολοκλήρωση των απαραίτητων διαδικασιών, προκειμένου να προχωρήσει η χρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς πόρους.

Επισήμανε ότι υπάρχουν έργα τα οποία έχουν ήδη δημοπρατηθεί, έχουν αναδόχους και δεν αντιμετωπίζουν δικαστικές εκκρεμότητες, αλλά η υλοποίησή τους καθυστερεί λόγω χρηματοδοτικών και διοικητικών διαδικασιών.

Συνέδεσε το πρόβλημα με την ολοκλήρωση των ολιστικών σχεδίων διαχείρισης αποβλήτων και των απαιτούμενων πιστοποιήσεων.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου διαβεβαίωσε ότι οι σχετικές εκκρεμότητες θα αντιμετωπιστούν μέσα στον Οκτώβριο.

Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, ωστόσο, υπογράμμισε ότι η καθυστέρηση έχει ήδη σημαντικές συνέπειες για την ανακύκλωση και τη μείωση της ταφής απορριμμάτων.

Συνταγματική αναθεώρηση: Κριτική στο πολιτικό σύστημα για τη στάση απέναντι στην Αυτοδιοίκηση

Στο θεσμικό σκέλος της ενημέρωσής του, ο κ. Κυρίζογλου αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες της ΚΕΔΕ για την ενίσχυση της διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας των Δήμων.

Υπενθύμισε την ημερίδα που διοργάνωσε η ΚΕΔΕ για τη συνταγματική αναθεώρηση, με τη συμμετοχή συνταγματολόγων και πολιτικών προσωπικοτήτων, μεταξύ των οποίων ο Ευάγγελος Βενιζέλος και ο Προκόπης Παυλόπουλος.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΚΕΔΕ, οι προτάσεις της Αυτοδιοίκησης για την αναθεώρηση των άρθρων 101 και 102 του Συντάγματος δεν συγκέντρωσαν την απαιτούμενη πολιτική υποστήριξη.

Ο ίδιος απέδωσε την εξέλιξη στο κλίμα κομματικής αντιπαράθεσης και άσκησε κριτική στο σύνολο του πολιτικού συστήματος, επισημαίνοντας την απόσταση ανάμεσα στις δημόσιες τοποθετήσεις υπέρ της Αυτοδιοίκησης και στις κοινοβουλευτικές αποφάσεις.

Έκανε έκκληση προς όλα τα πολιτικά κόμματα να στηρίξουν ουσιαστικά τις θεσμικές διεκδικήσεις των Δήμων.

Προϋπολογισμός 2027: Προαναγγελία αγωνιστικών κινητοποιήσεων

Κλείνοντας την ενημέρωσή του, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ αναφέρθηκε στο προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού του 2027 και στη συζήτηση που επρόκειτο να ακολουθήσει στο Διοικητικό Συμβούλιο.

Υποστήριξε ότι υπάρχουν δυνατότητες σημαντικής αύξησης των πόρων της πρωτοβάθμιας Αυτοδιοίκησης, με βάση τα προβλεπόμενα έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού και τα ποσοστά απόδοσης των θεσμοθετημένων πόρων.

Έκανε ειδική αναφορά στο άρθρο 259 του «Καλλικράτη» και στην ενσωμάτωσή του στο άρθρο 434 του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Παρατήρησε ότι στο προσχέδιο του προϋπολογισμού δεν αποτυπώνεται συγκεκριμένο ποσό για τους Δήμους με τον τρόπο που αναμένει η ΚΕΔΕ και προανήγγειλε αναλυτικό υπολογισμό των πόρων που διεκδικεί η Αυτοδιοίκηση.

Ο κ. Κυρίζογλου ξεκαθάρισε ότι η ΚΕΔΕ θα ενημερώσει τα πολιτικά κόμματα και θα επιδιώξει την ικανοποίηση των αιτημάτων της με κάθε διαθέσιμο μέσο, συμπεριλαμβανομένων αγωνιστικών κινητοποιήσεων.

«Θα διεκδικήσουμε, θα ασκήσουμε πίεση με κάθε τρόπο αγωνιστικών κινητοποιήσεων», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Οι δεσμεύσεις και τα ανοιχτά ζητήματα

Από την ενημέρωση του προέδρου της ΚΕΔΕ προκύπτει ότι μέσα στις επόμενες ημέρες αναμένονται αποφάσεις για σημαντικά οικονομικά ζητήματα της Αυτοδιοίκησης.

Η έκτακτη ενίσχυση των 140 εκατ. ευρώ, η απόδοση πόρων από το Πράσινο Ταμείο, η ενεργοποίηση των χρημάτων του τέλους ταφής και η ρύθμιση των οφειλών προς τη ΔΕΗ αποτελούν τέσσερα διαφορετικά χρηματοδοτικά μέτωπα, με διαφορετικές διαδικασίες και βαθμό ωριμότητας.

Παρά τις θετικές προοπτικές που παρουσίασε ο κ. Κυρίζογλου, οι περισσότερες από τις παρεμβάσεις αυτές δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί και παραμένει κρίσιμο να αποσαφηνιστούν οι αποφάσεις, τα ποσά που τελικά θα αποδοθούν και το χρονοδιάγραμμα εκταμίευσης.

Το ίδιο ισχύει για τη μείωση του ενεργειακού κόστους, όπου η ΚΕΔΕ διεκδικεί μια μόνιμη λύση και όχι απλώς τη διαχείριση των συσσωρευμένων χρεών.

Σε κάθε περίπτωση, η συζήτηση για τον προϋπολογισμό του 2027 αναμένεται να αποτελέσει το επόμενο πεδίο διεκδίκησης της ΚΕΔΕ, με κεντρικό αίτημα την αύξηση των θεσμοθετημένων πόρων και την ουσιαστική ενίσχυση της οικονομικής αυτοτέλειας των Δήμων.