Βόρειο Αιγαίο: Αναπτυξιακό σχέδιο 40,6 εκατ. ευρώ για πέντε μικρούς νησιωτικούς δήμους 

Σημαντικές αναπτυξιακές προοπτικές για πέντε μικρούς νησιωτικούς δήμους του Βορείου Αιγαίου δημιουργεί η Στρατηγική Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων (ΟΧΕ), συνολικού προϋπολογισμού 40,6 εκατ. ευρώ, η οποία περιλαμβάνει έργα βασικών υποδομών, ενίσχυση της τοπικής επιχειρηματικότητας, πολιτιστικές παρεμβάσεις και αναβάθμιση των κοινωνικών υπηρεσιών. Η πορεία υλοποίησης του προγράμματος, οι ιδιαίτερες ανάγκες των μικρών νησιών και οι δυνατότητες βιώσιμης ανάπτυξής τους βρέθηκαν στο επίκεντρο ειδικής ημερίδας που πραγματοποιήθηκε στην Ικαρία, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της κεντρικής διοίκησης και επιστημονικών φορέων.

Η ημερίδα δημοσιότητας της Στρατηγικής Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων Μικρών Νησιών Βορείου Αιγαίου πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου 2026, στο Παλαιό Δημαρχείο Αγίου Κηρύκου, με τη συνδιοργάνωση της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ), της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης του Προγράμματος «Βόρειο Αιγαίο» και της Επιτροπής Διακυβέρνησης της Στρατηγικής ΟΧΕ.

Στόχος της διοργάνωσης ήταν η παρουσίαση της ολοκληρωμένης αναπτυξιακής στρατηγικής, η αποτύπωση της προόδου των σχετικών παρεμβάσεων και η ανάδειξη των ιδιαίτερων προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι μικρές νησιωτικές κοινωνίες.

Σχέδιο 40,6 εκατ. ευρώ για πέντε νησιωτικούς δήμους

Η Στρατηγική ΟΧΕ Μικρών Νησιών Βορείου Αιγαίου υλοποιείται στο πλαίσιο του Προγράμματος «Βόρειο Αιγαίο» 2021–2027, με συνολικό προϋπολογισμό 40,6 εκατ. ευρώ, μέσα από τη συνεργασία της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου και πέντε δήμων.

Συγκεκριμένα, στο πρόγραμμα συμμετέχουν οι Δήμοι Ηρωικής Νήσου Ψαρών, Οινουσσών, Ικαρίας, Φούρνων Κορσεών και Αγίου Ευστρατίου, οι οποίοι καλούνται να αξιοποιήσουν ένα κοινό αναπτυξιακό πλαίσιο, προσαρμοσμένο στις ιδιαίτερες ανάγκες και δυνατότητες των τοπικών κοινωνιών.

Η στρατηγική δεν περιορίζεται στην υλοποίηση μεμονωμένων έργων, αλλά επιδιώκει τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου πλέγματος παρεμβάσεων, μέσα από το οποίο οι υποδομές, η οικονομική δραστηριότητα, ο πολιτισμός και οι κοινωνικές υπηρεσίες θα λειτουργούν συμπληρωματικά.

Στον πυρήνα της βρίσκεται η επιδίωξη για βιώσιμη ανάπτυξη και ουσιαστική βελτίωση της καθημερινότητας των κατοίκων, ώστε τα μικρά νησιά να αποκτήσουν περισσότερες δυνατότητες ανάπτυξης και σταθερότερες προοπτικές για το μέλλον.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά ο ολοκληρωμένος χαρακτήρας του σχεδιασμού, καθώς η ανάπτυξη των μικρών νησιών προϋποθέτει συντονισμένες ενέργειες και όχι αποσπασματικές παρεμβάσεις.

Υποδομές, κοινωνικές υπηρεσίες και τοπική οικονομία

Οι παρεμβάσεις που περιλαμβάνονται στη Στρατηγική ΟΧΕ αναπτύσσονται γύρω από τέσσερις βασικούς άξονες, οι οποίοι συνδέονται άμεσα με την καθημερινότητα των κατοίκων και τις αναπτυξιακές δυνατότητες των νησιωτικών περιοχών.

Ο πρώτος αφορά την υλοποίηση τεχνικών έργων βασικών υποδομών, τα οποία αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για τη λειτουργία των τοπικών κοινωνιών και τη διαμόρφωση καλύτερων συνθηκών διαβίωσης.

Ο δεύτερος άξονας επικεντρώνεται στον πολιτισμό, αναγνωρίζοντας τη σημασία της ιστορικής και πολιτιστικής ταυτότητας των νησιών ως στοιχείου κοινωνικής συνοχής και αναπτυξιακής προοπτικής.

Παράλληλα, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ενίσχυση της τοπικής επιχειρηματικότητας, με στόχο τη δημιουργία ευνοϊκότερων συνθηκών για την ανάπτυξη οικονομικών δραστηριοτήτων και την αξιοποίηση των παραγωγικών δυνατοτήτων κάθε περιοχής.

Ο τέταρτος άξονας αφορά την αναβάθμιση των κοινωνικών υπηρεσιών, αναδεικνύοντας την ανάγκη να ενισχυθούν οι παρεχόμενες υπηρεσίες προς τους κατοίκους των μικρών νησιών.

Η σύνδεση των συγκεκριμένων παρεμβάσεων αποτυπώνει τη βασική φιλοσοφία της στρατηγικής, σύμφωνα με την οποία η οικονομική ανάπτυξη πρέπει να συνοδεύεται από βελτίωση της ποιότητας ζωής και ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

Ο καθοριστικός ρόλος της ΕΕΤΑΑ στην υποστήριξη των δήμων

Στις εργασίες της ημερίδας την ΕΕΤΑΑ εκπροσώπησε ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Αναστάσιος Μαυρίδης, ο οποίος είχε την ευκαιρία να συζητήσει με τους δημάρχους των συμμετεχόντων νησιών, καθώς και με επιστημονικούς συνεργάτες δημόσιων φορέων και οργανισμών που εμπλέκονται στην υλοποίηση του προγράμματος.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκε η εξέλιξη του σύνθετου αυτού αναπτυξιακού εγχειρήματος, καθώς και η σημασία της επιστημονικής και τεχνικής υποστήριξης των μικρών δήμων.

Ο κ. Μαυρίδης παρακολούθησε τις παρουσιάσεις των μελετών που έχουν εκπονηθεί από τα στελέχη της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάπτυξης, Οργάνωσης και Περιβάλλοντος της ΕΕΤΑΑ, με τη σημαντική συμβολή της Τεχνικής Υπηρεσίας της εταιρείας.

Η συγκεκριμένη συνεργασία αναδεικνύει τον υποστηρικτικό ρόλο της ΕΕΤΑΑ, η οποία παρέχει επιστημονική και τεχνική συνδρομή στους ενδιαφερόμενους δήμους, συμβάλλοντας στην προετοιμασία και την προώθηση των αναγκαίων παρεμβάσεων.

Πρόκειται για μια διάσταση ιδιαίτερης σημασίας, δεδομένου ότι η αποτελεσματική αξιοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων από μικρούς νησιωτικούς δήμους συνδέεται άμεσα με τη δυνατότητά τους να διαθέτουν την απαιτούμενη τεχνική και επιστημονική υποστήριξη.

Ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΕΤΑΑ ευχαρίστησε και συνεχάρη όλους όσοι συνεργάστηκαν για την υλοποίηση του έργου, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στους δημάρχους των μικρών νησιών και στους συνεργάτες τους.

Όπως επισημάνθηκε, οι συμμετέχοντες δήμοι εμπιστεύθηκαν την ΕΕΤΑΑ ως τεχνικό και επιστημονικό σύμβουλο και αξιόπιστο συνεργάτη, διαμορφώνοντας τις προϋποθέσεις για μια κοινή προσπάθεια με ουσιαστικό αναπτυξιακό αποτύπωμα προς όφελος των τοπικών κοινωνιών.

Στο ίδιο τραπέζι δήμαρχοι και εκπρόσωποι της Πολιτείας

Η ημερίδα συγκέντρωσε εκπροσώπους διαφορετικών βαθμίδων διοίκησης, αναδεικνύοντας τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ κεντρικής διοίκησης, Περιφέρειας και δήμων για την αντιμετώπιση των ιδιαίτερων αναγκών της νησιωτικότητας.

Χαιρετισμούς απηύθυναν ο δήμαρχος Ικαρίας, Φ. Καρούτσος, ο δήμαρχος Οινουσσών και πρόεδρος της Επιτροπής Διακυβέρνησης της Στρατηγικής ΟΧΕ Μικρών Νησιών Βορείου Αιγαίου, Γ. Δανιήλ, καθώς και ο προϊστάμενος της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης του Προγράμματος «Βόρειο Αιγαίο», Γ. Πλακωτάρης.

Κεντρικός ομιλητής της ημερίδας ήταν ο γενικός γραμματέας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, Φ. Μάγγος, ενώ παρεμβάσεις πραγματοποίησαν ο δήμαρχος Ηρωικής Νήσου Ψαρών, Κ. Βρατσάνος, ο δήμαρχος Αγίου Ευστρατίου, Κ. Σινάνης, και ο δήμαρχος Φούρνων Κορσεών, Ν. Μελάς.

Η παρουσία των αιρετών εκπροσώπων των πέντε νησιωτικών δήμων έδωσε ιδιαίτερη αυτοδιοικητική διάσταση στη συζήτηση, καθώς η επιτυχία της στρατηγικής συνδέεται με τις πραγματικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών και την αποτελεσματική συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων.

Στο επίκεντρο οι προκλήσεις της μικρονησιωτικότητας

Ένα από τα βασικά ζητήματα που αναδείχθηκαν στη διάρκεια της ημερίδας ήταν οι ιδιαίτερες συνθήκες που διαμορφώνει η νησιωτικότητα και, ειδικότερα, η μικρονησιωτικότητα.

Η γεωγραφική απομόνωση, η περιορισμένη κλίμακα των τοπικών οικονομιών και οι αυξημένες ανάγκες σε υποδομές και υπηρεσίες συνιστούν χαρακτηριστικές προκλήσεις για την ανάπτυξη των μικρών νησιωτικών περιοχών.

Υπό αυτό το πρίσμα, η Στρατηγική ΟΧΕ επιδιώκει να προσφέρει μια περισσότερο ολοκληρωμένη προσέγγιση, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής και αξιοποιώντας τις δυνατότητες που προκύπτουν από τη συνεργασία των συμμετεχόντων δήμων.

Το πρώτο μέρος της ημερίδας ήταν αφιερωμένο στις χωρικές στρατηγικές και στα ειδικά ζητήματα της νησιωτικότητας, με στόχο να αναδειχθούν οι δυνατότητες που προσφέρει ο συντονισμένος αναπτυξιακός σχεδιασμός.

Το δεύτερο μέρος πραγματοποιήθηκε με τη μορφή εργαστηρίου και σεμιναρίου, με αντικείμενο την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας στην περιοχή παρέμβασης.

Η επιλογή αυτή ανέδειξε την ανάγκη σύνδεσης των δημόσιων επενδύσεων με την τοπική οικονομία, ώστε οι αναπτυξιακές πρωτοβουλίες να αποκτούν ουσιαστικό αντίκτυπο και να δημιουργούν προϋποθέσεις μακροπρόθεσμης προόδου.

Το στοίχημα της υλοποίησης και της βιώσιμης ανάπτυξης

Η Στρατηγική Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων Μικρών Νησιών Βορείου Αιγαίου αποτελεί μια σημαντική αναπτυξιακή προσπάθεια, στην οποία η χρηματοδότηση των 40,6 εκατ. ευρώ συνδυάζεται με τη συνεργασία της Αυτοδιοίκησης, της Περιφέρειας και εξειδικευμένων επιστημονικών και τεχνικών φορέων.

Το κρίσιμο ζητούμενο είναι η αποτελεσματική προώθηση των προβλεπόμενων έργων και δράσεων, ώστε ο σχεδιασμός να μεταφραστεί σε απτά αποτελέσματα για τους κατοίκους της Ικαρίας, των Φούρνων Κορσεών, των Ψαρών, των Οινουσσών και του Αγίου Ευστρατίου.

Η ημερίδα στην Ικαρία ανέδειξε τη σημασία της κοινής προσπάθειας, αλλά και την ανάγκη διαρκούς υποστήριξης των μικρών νησιωτικών δήμων, προκειμένου να αξιοποιήσουν τις διαθέσιμες χρηματοδοτήσεις και να ανταποκριθούν στις αναπτυξιακές προκλήσεις.