Δήμαρχος Ελληνικού – Αργυρούπολης, Γιάννης Κωνσταντάτος: “Οι ΟΤΑ αντιμετωπίζουν χρηματοδοτικό κενό ύψους 2,44 δισεκατομμυρίων για το 2026”
Με μια άκρως δυναμική και διεκδικητική παρέμβαση, ο Δήμαρχος Ελληνικού – Αργυρούπολης και Πρόεδρος του Ελληνικού Δικτύου Ανθεκτικών Πόλεων (ΕλΔΑΠ), Γιάννης Κωνσταντάτος, ανοίγει τα χαρτιά του στο otanews.gr ενόψει του Ετήσιου Τακτικού Συνεδρίου της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα.
Ο κ. Κωνσταντάτος εκφράζει την ξεκάθαρη προσδοκία του η Αυτοδιοίκηση να περάσει επιτέλους «από τις διαπιστώσεις στις πράξεις», τονίζοντας ότι οι Δήμαρχοι δεν πηγαίνουν στη μεσσηνιακή πρωτεύουσα για να χειροκροτήσουν ο ένας τον άλλον, αλλά για να διεκδικήσουν με ενιαία στάση το μέλλον των πόλεών τους. Βασιζόμενος στα αποκαλυπτικά επιστημονικά δεδομένα της νέας μελέτης της ΚΕΔΕ και της ΕΕΤΑΑ, ο Δήμαρχος αναδεικνύει το δραματικό χρηματοδοτικό κενό ύψους 2,44 δισεκατομμυρίων ευρώ που αντιμετωπίζουν οι ΟΤΑ για το 2026, θέτοντας ως απαρεγκλιτη «κόκκινη γραμμή» τον τερματισμό της μεταφοράς αρμοδιοτήτων χωρίς τη συνοδεία των αντίστοιχων πόρων.
Παράλληλα, ως επικεφαλής του ΕλΔΑΠ —ενός δικτύου που αριθμεί πλέον 150 Δήμους— απορρίπτει τη μοιρολατρική λογική του «πέσε πίτα να σε φάω» και εξηγεί πώς η κοινή δράση και η ανταλλαγή τεχνογνωσίας αποτελούν το μοναδικό αντίδοτο στην έλλειψη κρατικών κονδυλίων για την κλιματική θωράκιση. Από την εφαρμογή του Νέου Κώδικα μέχρι τη μάχη με την υποστελέχωση των δημοτικών υπηρεσιών, ο κ. Κωνσταντάτος υπογραμμίζει ότι το σύνθημα «Ισχυροί Δήμοι» μεταφράζεται πρακτικά σε έργα, ασφάλεια και καθημερινή εξυπηρέτηση χωρίς δικαιολογίες για τον δημότη.
Ακολουθεί η πλήρης συνέντευξη:

 

Καταρχάς με τι προσδοκίες μεταβαίνετε στην Καλαμάτα για το Συνέδριο της ΚΕΔΕ;

Πηγαίνω στην Καλαμάτα με την προσδοκία να περάσουμε από τις διαπιστώσεις στις αποφάσεις και από τα λόγια στις πράξεις. Η Αυτοδιοίκηση έχει συσσωρεύσει πολλά προβλήματα και δεν έχουμε πλέον την πολυτέλεια να τα συζητάμε κάθε χρόνο στα συνέδρια και μετά να επιστρέφουμε στους Δήμους μας με τις ίδιες εκκρεμότητες.

Το κεντρικό μήνυμα είναι ξεκάθαρο: «Ισχυροί Δήμοι – Ισχυρές Τοπικές Κοινωνίες». Για να γίνει όμως αυτό πράξη, χρειάζονται χρήματα, προσωπικό, αρμοδιότητες και πραγματική διοικητική αυτοτέλεια. Δεν μπορεί ο Δήμαρχος να είναι υπεύθυνος για τα πάντα απέναντι στον πολίτη, χωρίς να έχει τα απαραίτητα εργαλεία για να ανταποκριθεί.

Προσδοκώ, λοιπόν, να υπάρξει ενιαία και δυναμική στάση από το σύνολο της Αυτοδιοίκησης, με συγκεκριμένες προτάσεις και δεσμεύσεις απέναντι στην κυβέρνηση. Δεν πηγαίνουμε στην Καλαμάτα για να χειροκροτήσουμε ο ένας τον άλλον. Πηγαίνουμε για να διεκδικήσουμε το μέλλον των πόλεών μας.

 

Στο Συνέδριο της Καλαμάτας παρουσιάζεται η νέα, ολοκληρωμένη μελέτη της ΚΕΔΕ για το πραγματικό κόστος λειτουργίας των Δήμων. Με βάση αυτά τα επιστημονικά δεδομένα, ποια είναι η πρώτη “κόκκινη γραμμή” που θέτετε στην κυβέρνηση για την άμεση αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης;

Η πρώτη και αδιαπραγμάτευτη κόκκινη γραμμή είναι μία: να σταματήσει η μεταφορά αρμοδιοτήτων στους Δήμους χωρίς να μεταφέρονται μαζί και οι αντίστοιχοι πόροι. Δεν μπορεί να μας ανατίθενται συνεχώς νέες υποχρεώσεις, να αυξάνεται το λειτουργικό μας κόστος και στο τέλος να καλούμαστε να βρούμε μόνοι μας τα χρήματα για να ανταποκριθούμε.

Η μελέτη της ΚΕΔΕ και της ΕΕΤΑΑ τεκμηριώνει με αριθμούς αυτό που βιώνουμε καθημερινά. Το 2025, το λειτουργικό κόστος των Δήμων έφτασε τα 5,34 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ η χρηματοδότηση για το 2026 προβλέπεται στα 2,9 δισεκατομμύρια. Μιλάμε για ένα χρηματοδοτικό κενό 2,44 δισεκατομμυρίων ευρώ, αν συνυπολογίσουμε και τις ανάγκες για επενδύσεις.

Αυτή η κατάσταση δεν μπορεί να συνεχιστεί. Ζητάμε ουσιαστική αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, ώστε να καλύπτονται οι πραγματικές λειτουργικές ανάγκες των Δήμων, και έναν μόνιμο μηχανισμό που θα κοστολογεί κάθε αρμοδιότητα που μας ανατίθεται. Χρειάζεται επίσης σχέδιο ενίσχυσης των δημοτικών υπηρεσιών με προσωπικό.

Δεν ζητάμε χρήματα χωρίς σχέδιο. Ζητάμε να εφαρμοστεί στην πράξη αυτό που προβλέπει η θεσμική λειτουργία της Αυτοδιοίκησης: οι ευθύνες να συνοδεύονται από τους αναγκαίους πόρους. Χωρίς οικονομική αυτοτέλεια, δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική διοικητική αυτοτέλεια και αποτελεσματική εξυπηρέτηση του πολίτη. Αυτό είναι το αυτονόητο και δεν μπορεί να αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης κάθε χρόνο.

 

Το φετινό συνέδριο συμπίπτει με την εφαρμογή των ρυθμίσεων του Νέου Κώδικα. Θεωρείτε ότι το νέο αυτό πλαίσιο λύνει τα χέρια των Δημάρχων, ή παραμένει η πολυπλοκότητα στις αρμοδιότητες;

Κάθε προσπάθεια εκσυγχρονισμού του θεσμικού πλαισίου της Αυτοδιοίκησης είναι καλοδεχούμενη. Χρειαζόμαστε έναν σύγχρονο Κώδικα που θα ξεκαθαρίζει τις αρμοδιότητες, θα απλοποιεί τις διαδικασίες και θα επιτρέπει στους Δήμους να λειτουργούν πιο γρήγορα και αποτελεσματικά.

Όμως, ας είμαστε ρεαλιστές. Δεν αρκεί να αλλάξουμε τους νόμους για να λυθούν τα προβλήματα. Σήμερα υπάρχουν αρμοδιότητες που αλληλοκαλύπτονται, διαδικασίες που καθυστερούν και υπηρεσίες που δεν έχουν το απαραίτητο προσωπικό για να ανταποκριθούν. Ο Δήμαρχος βρίσκεται καθημερινά αντιμέτωπος με αυτή την πραγματικότητα και ο πολίτης δεν ενδιαφέρεται ποια υπηρεσία ή ποιο υπουργείο έχει την ευθύνη. Θέλει λύση.

Επομένως, ο νέος Κώδικας πρέπει να αποτελέσει πραγματική μεταρρύθμιση. Θέλουμε ξεκάθαρες αρμοδιότητες, λιγότερη γραφειοκρατία, μεγαλύτερη ευελιξία στις αποφάσεις και φυσικά τους αντίστοιχους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους. Μόνο έτσι θα λυθούν πραγματικά τα χέρια των Δημάρχων.

 

Η ατζέντα της Καλαμάτας δίνει τεράστια έμφαση στην κλιματική ανθεκτικότητα και τη διαχείριση του νερού. Έχουν οι Δήμοι τα απαραίτητα κονδύλια για έργα υποδομής;

Όχι, οι Δήμοι δεν έχουν σήμερα τα απαραίτητα κονδύλια για να καλύψουν τις τεράστιες ανάγκες σε έργα υποδομής και να θωρακίσουν τις πόλεις τους απέναντι στην κλιματική κρίση. Χρειαζόμαστε αντιπλημμυρικά έργα, σύγχρονα δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης, ενεργειακή αναβάθμιση δημοτικών εγκαταστάσεων και υποδομές πολιτικής προστασίας. Όλα αυτά απαιτούν σοβαρούς πόρους, σχεδιασμό και σταθερή χρηματοδότηση σε βάθος χρόνου. Δεν μπορεί η Αυτοδιοίκηση να καλείται να αντιμετωπίσει τόσο μεγάλες προκλήσεις με περιορισμένους προϋπολογισμούς και χωρίς τα απαραίτητα μέσα.

Βέβαια, δεν είμαι από τους Δημάρχους που θα μείνουν με τα χέρια σταυρωμένα. Δεν υιοθετώ τη λογική «πέσε πίτα να σε φάω», αλλά πιστεύω στο αρχαίο ρητό «συν Αθηνά και χείρα κίνει». Δεν περίμενα, λοιπόν, να δω πότε και ποιος θα θυμηθεί την Αυτοδιοίκηση. Με όραμα, σχέδιο, πολλή δουλειά και τεκμηριωμένα στοιχεία δημιουργήσαμε το Ελληνικό Δίκτυο Ανθεκτικών Πόλεων, στο οποίο συμμετέχουν πλέον 150 Δήμοι. Ενώσαμε δυνάμεις, ανταλλάσσουμε τεχνογνωσία, καταγράφουμε τις πραγματικές ανάγκες των πόλεών μας και διεκδικούμε από κοινού λύσεις και χρηματοδοτήσεις.

Ως Πρόεδρος του ΕλΔΑΠ, πιστεύω ότι η συνεργασία και η κοινή διεκδίκηση μπορούν να δώσουν στην Αυτοδιοίκηση μεγαλύτερη δύναμη. Δεν μένουμε στην καταγραφή των προβλημάτων. Αναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες, καταθέτουμε προτάσεις και εργαζόμαστε ώστε οι Δήμοι να αποκτήσουν τα εργαλεία που χρειάζονται για να προστατεύουν τους πολίτες και τις υποδομές τους.

Η πρόληψη κοστίζει πολύ λιγότερο από την αποκατάσταση μιας καταστροφής. Αυτό πρέπει να γίνει επιτέλους κεντρική πολιτική επιλογή και όχι μια διαπίστωση που επαναλαμβάνουμε μετά από κάθε πλημμύρα ή πυρκαγιά.

 

Το κεντρικό σύνθημα του Συνεδρίου είναι “Ισχυροί Δήμοι – Ισχυρές Τοπικές Κοινωνίες”. Πώς μεταφράζεται αυτό πρακτικά για την καθημερινότητα του δημότη, όταν οι υπηρεσίες σας αντιμετωπίζουν τόσο μεγάλες ελλείψεις σε εξειδικευμένο προσωπικό;

Ισχυρός Δήμος σημαίνει Δήμος που μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες του πολίτη. Να έχει μηχανικούς για να προχωρά τις μελέτες και τα έργα, οικονομολόγους και διοικητικούς για να λειτουργούν σωστά οι υπηρεσίες, τεχνικό προσωπικό για να συντηρεί τις υποδομές και εξειδικευμένα στελέχη για να αντιμετωπίζει τις σύγχρονες προκλήσεις.

Σήμερα, όμως, η υποστελέχωση είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της Αυτοδιοίκησης. Οι ανάγκες των Δήμων έχουν αυξηθεί θεαματικά, οι αρμοδιότητες πολλαπλασιάζονται, αλλά το ανθρώπινο δυναμικό δεν ακολουθεί. Και αυτό έχει άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα του δημότη, γιατί ακόμη και όταν υπάρχουν χρήματα και ώριμες μελέτες, χωρίς τους ανθρώπους που θα τις τρέξουν, τα έργα καθυστερούν.

Εμείς στον Δήμο Ελληνικού – Αργυρούπολης γνωρίζουμε καλά ότι για να πετύχεις χρειάζεται οργάνωση, σωστός σχεδιασμός και ανθρώπινο δυναμικό. Γι’ αυτό και διεκδικούμε ένα πολυετές πρόγραμμα προσλήψεων, με προτεραιότητα στις κρίσιμες ειδικότητες που έχουν ανάγκη οι δημοτικές υπηρεσίες. Χρειάζεται επίσης μεγαλύτερη ευελιξία στις διαδικασίες στελέχωσης, ώστε να μπορούμε να καλύπτουμε εγκαίρως τις πραγματικές μας ανάγκες.

Ο πολίτης δεν θέλει να ακούει δικαιολογίες. Θέλει καθαρή πόλη, ασφαλείς δρόμους, λειτουργικές υπηρεσίες, κοινωνική φροντίδα και έργα που ολοκληρώνονται. Αυτά σημαίνει ισχυρός Δήμος. Και για να τα προσφέρουμε, πρέπει να μας δώσουν τα εργαλεία και τους ανθρώπους που χρειαζόμαστε.