Δήμαρχος Αχαρνών, Σπύρος Βρεττός: “Αποσπασματικά τα μέχρι τώρα έργα κλιματικής ανθεκτικότητας”

Καταρχάς με τι προσδοκίες μεταβαίνετε στην Καλαμάτα για το Συνέδριο της ΚΕΔΕ;

Το Συνέδριο της ΚΕΔΕ είναι η μεγαλύτερη συνάντηση της Αυτοδιοίκησης. Είναι η κορυφαία θεσμική συγκέντρωση των ανθρώπων που ασχολούνται με την καθημερινότητα κάθε δημότη. Και σε αυτή έχουμε την ευκαιρία να φιλοξενούμε και τους περισσότερους από τους υπουργούς των οποίων οι αρμοδιότητες αφορούν τους Δήμους. Ως εκ τούτου είναι λογικό να περιμένουμε να εκφραστούν αλλά και να εισακουστούν όσα συζητάμε μεταξύ μας, όσα διαπιστώνουμε με την καθημερινή μας τριβή, όσα θέλουμε, μπορούμε και πρέπει να υλοποιήσουμε, κυρίως όμως τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε. Κάθε δήμαρχος έχει απόλυτη γνώση κάθε πτυχής των προβλημάτων, αλλά και της ατζέντας που πρέπει να διαμορφώνεται εάν θέλουμε η Αυτοδιοίκηση να πορευτεί μπροστά και να αναλάβει την ουσιαστική της θέση στη χώρα μας.

Στο Συνέδριο της Καλαμάτας παρουσιάζεται η νέα, ολοκληρωμένη μελέτη της ΚΕΔΕ για το πραγματικό κόστος λειτουργίας των Δήμων. Με βάση αυτά τα επιστημονικά δεδομένα, ποια είναι η πρώτη “κόκκινη γραμμή” που θέτετε στην κυβέρνηση για την άμεση αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης;

Αυτά θα ειπωθούν στις σχετικές εισηγήσεις του Συνεδρίου. Η κόκκινη γραμμή δεν θα τεθεί αυθαίρετα ή βάσει των επιθυμιών μας, αλλά με βάση τις πραγματικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών. Υπάρχουν ζητήματα χρόνων που πλέον απαιτούν λύσεις. Τα κόστη πλέον είναι τεράστια όπως για παράδειγμα για την ενέργεια, τις μισθοδοσίες για να μην αναφερθούμε στην υλοποίηση μεγάλων έργων. Με τα χρηματοδοτικά εργαλεία να περιορίζονται, είναι εξαιρετικά δύσκολο να γίνουν έργα ιδίοις πόροις από έναν Δήμο, πόσο μάλλον όταν μιλάμε για δήμους μεγάλους σε πληθυσμό και έκταση –όπως είναι και οι Αχαρνές- με τις τεράστιες ανάγκες για την εξέλιξη και την πρόοδό τους. Ήδη οι δήμοι λαμβάνουν λιγότερα από όσα δικαιούνται, ένα αποτέλεσμα της εποχής των μνημονίων, αλλά και παλαιότερων εποχών. Πλέον όμως θα γίνει ένας ορθολογικός οικονομικός σχεδιασμός, καθώς άλλωστε αυξάνονται διαρκώς και οι αρμοδιότητες που περνάνε στην Αυτοδιοίκηση. Για παράδειγμα ας αναλογιστεί κανείς το κόστος που έχει η συντήρηση των σχολείων. Στις Αχαρνές έχουμε 107 σχολικές μονάδες, αναλογιστείτε λοιπόν πόσα χρήματα απαιτούνται για να προβούμε σε βελτιώσεις και συντηρήσεις, χωρίς να βάλουμε στον λογαριασμό μεγάλες παρεμβάσεις, οι οποίες όμως είναι απαραίτητες, αφού τα περισσότερα σχολεία πλέον είναι αρκετών ετών.

Το φετινό συνέδριο συμπίπτει με την εφαρμογή των ρυθμίσεων του Νέου Κώδικα. Θεωρείτε ότι το νέο αυτό πλαίσιο λύνει τα χέρια των Δημάρχων, ή παραμένει η πολυπλοκότητα στις αρμοδιότητες;

Σίγουρα βελτιώνει την κατάσταση. Ήταν άκρως απαραίτητη μια τέτοια νομοθέτηση, καθώς υπήρχαν διάσπαρτοι νόμοι, εγκύκλιοι, διατάξεις κτλ. Ο νέος κώδικας βάζει σε μια τάξη όλα αυτά και εισαγάγει νέα δεδομένα τα οποία είναι άκρως απαραίτητα για να προχωρήσουν οι Δήμοι μπροστά. Για να εξελιχθούν και να απαλλαγούν από βάρη του παρελθόντος. Θα πρέπει όμως να γίνουν και άλλα βήματα και σίγουρα θα απαιτηθεί και χρόνος για να δούμε ποιες διορθώσεις απαιτούνται ή ποιες μικροπαρεμβάσεις. Κυρίως όμως η αποτελεσματικότητά του θα κριθεί στην πράξη, πως δηλαδή θα ανταπεξέλθουν οι δημοτικοί υπάλληλοι, κάτι που είναι σημαντικό. Το προσωπικό κάθε δήμου είναι σχεδόν εξαντλημένο, καθώς για μια μεγάλη περίοδο βρέθηκε να προσπαθεί να ανταποκριθεί σε σημαντικότατες αλλαγές με ελλείψεις στα οργανογράμματα και ταυτόχρονα μεγάλη μείωση αποδοχών και μείωση προσωπικού. Για πολλά χρόνια προσλήψεις γίνονται ελάχιστες, το εξειδικευμένο προσωπικό απουσιάζει και δεν δείχνει πρόθυμο να εργαστεί με τέτοιες αποδοχές, ενώ το προσωπικό μεγαλώνει και ηλικιακά. Όλα αυτά μαζί διογκώνουν το πρόβλημα και σε αυτό θα πρέπει να βρεθούν λύσεις. Και για να επιστρέψουμε στον κώδικα, σίγουρα σε κάποιες περιπτώσεις οι διαδικασίες βελτιώνονται, αλλά η γενικότερη γραφειοκρατία του ελληνικού δημοσίου δεν εξαλείφεται. Είναι όμως σημαντικό το βήμα προόδου και δεν το παραγνωρίζουμε αυτό.

Η ατζέντα της Καλαμάτας δίνει τεράστια έμφαση στην κλιματική ανθεκτικότητα και τη διαχείριση του νερού. Έχουν οι Δήμοι τα απαραίτητα κονδύλια για έργα υποδομής;

Έχω την αίσθηση πως τα μέχρι τώρα έργα με αναφορά στην κλιματική ανθεκτικότητα είναι λίγα και με αποσπασματική μορφή. Ούτως ή άλλως ελάχιστοι δήμοι μπορούν να υλοποιήσουν σημαντικά έργα υποδομής με δικούς τους πόρους. Αν θέλουμε να στραφούμε σε αυτή την κατεύθυνση, όπως επιτάσσει ο σχεδιασμός μας για το μέλλον, αλλά και η ευρωπαϊκή ατζέντα, θα πρέπει να βρεθούν και να δημιουργηθούν χρηματοδοτικά εργαλεία στα οποία θα στραφούμε. Ένα πράγμα είναι ο σχεδιασμός που πρέπει να γίνεται με αυτές τους πυλώνες και ένα η δυνατότητα υλοποίησης, εξασφαλίζοντας τα απαραίτητα κονδύλια. Κανένας από τους δύο αυτούς πόλους δεν μπορεί να υπάρξει αυτόνομα. Αυτός νομίζω είναι και ο λόγος που δίνεται τόσο μεγάλη έμφαση. Είναι από τις στιγμές εκείνες που πρέπει να προβλέψουμε και να κινηθούμε άμεσα για να μη βρεθούμε μπροστά σε ανυπέρβλητα προβλήματα.

Το κεντρικό σύνθημα του Συνεδρίου είναι “Ισχυροί Δήμοι – Ισχυρές Τοπικές Κοινωνίες”. Πώς μεταφράζεται αυτό πρακτικά για την καθημερινότητα του δημότη, όταν οι υπηρεσίες σας αντιμετωπίζουν τόσο μεγάλες ελλείψεις σε εξειδικευμένο προσωπικό;

Οι περισσότεροι δημότες έχουν συνυφασμένους την αυτοδιοίκηση με συγκεκριμένους ρόλους. Καθαριότητα, δρόμους, ηλεκτροφωτισμό και κοινωνική πολιτική. Τα τελευταία χρόνια προστέθηκαν τα σχολεία και η πολιτική προστασία. Υπάρχουν όμως πολλά πράγματα ακόμη που προσφέρει κάθε δήμος. Πολλές φορές υπερβαίνουμε τον ρόλο μας με σκοπό να καλύψουμε τις ανάγκες της πόλης μας. Εμείς για παράδειγμα έχουμε δημιουργήσει δημοτικό φροντιστήριο και κοινωνικά ιατρεία. Ακόμη όμως και για τα βασικά ζητήματα απαιτείται προσωπικό το οποίο να είναι εξειδικευμένο και να επιμορφώνεται διαρκώς. Σχεδόν όλοι οι δήμοι αναζητούμε μηχανικούς και οικονομολόγους. Ζητάμε όμως και οδηγούς και τεχνίτες (σιδεράδες, υδραυλικούς, ηλεκτρολόγους). Θα πρέπει επομένως να υπάρξει μια ειδική μέριμνα για τις προσλήψεις σε συγκεκριμένους τομείς. Αυτό απαιτεί σίγουρα μια παρέμβαση σε κεντρικό επίπεδο. Θα πρέπει όμως να πούμε πως είναι το προσωπικό πραγματικά καταφέρνει να φέρνει εις πέρας ένα πολύ δύσκολο και σύνθετο έργο. Ταυτόχρονα μπορεί να προχωράει διαδικασίες και να συναναστρέφεται με κοινό. Επομένως εμείς ως αυτοδιοίκηση δείχνουμε την απαραίτητη προσαρμοστικότητα, ζητάμε όμως και μια ευελιξία. Αυτά τα δύο μαζί μας βοήθησαν να υπερβούμε τις δυσκολίες της κρίσης, αυτά μπορούν να μας πάνε και στην επόμενη μέρα.