Δήμαρχος Αρριανών, Χουσεΐν Ερδέμ: “Είναι ανάγκη να σταματήσει η οριζόντια αντιμετώπιση όλων των Δήμων με τα ίδια κριτήρια”

Με ποιες προσδοκίες μεταβαίνετε στην Καλαμάτα για το Συνέδριο της ΚΕΔΕ;

Μεταβαίνουμε στην Καλαμάτα με την προσδοκία ότι το φετινό Συνέδριο της ΚΕΔΕ θα αποτελέσει μια ουσιαστική ευκαιρία διαλόγου, διεκδίκησης και διαμόρφωσης συγκεκριμένων προτάσεων για το μέλλον της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Η Αυτοδιοίκηση βρίσκεται σήμερα μπροστά σε μεγάλες προκλήσεις. Οι Δήμοι καλούνται να ανταποκριθούν σε ολοένα περισσότερες ανάγκες των πολιτών, να υλοποιήσουν σημαντικά έργα υποδομής, να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής και να διατηρήσουν τις κοινωνικές τους υπηρεσίες, συχνά με περιορισμένους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους.

Για εμάς, στον Δήμο Αρριανών, ιδιαίτερη σημασία έχει να αναδειχθούν οι ιδιαιτερότητες των μικρών, αγροτικών και γεωγραφικά εκτεταμένων Δήμων. Δεν μπορούν όλοι οι Δήμοι να αντιμετωπίζονται με τα ίδια κριτήρια, καθώς οι ανάγκες, οι δυνατότητες και οι προκλήσεις τους διαφέρουν σημαντικά.

Προσδοκούμε, λοιπόν, το Συνέδριο να καταλήξει σε συγκεκριμένες αποφάσεις και ένα ισχυρό διεκδικητικό πλαίσιο απέναντι στην Πολιτεία. Χρειαζόμαστε μια Αυτοδιοίκηση με πραγματικές αρμοδιότητες, οικονομική αυτοτέλεια, επαρκές προσωπικό και δυνατότητα να σχεδιάζει το μέλλον των τοπικών κοινωνιών.

Στο Συνέδριο της Καλαμάτας παρουσιάζεται η νέα, ολοκληρωμένη μελέτη της ΚΕΔΕ για το πραγματικό κόστος λειτουργίας των Δήμων. Με βάση αυτά τα επιστημονικά δεδομένα, ποια είναι η πρώτη «κόκκινη γραμμή» που θέτετε στην κυβέρνηση για την άμεση αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης;

Η πρώτη και αδιαπραγμάτευτη κόκκινη γραμμή είναι μία: Καμία αρμοδιότητα χωρίς τους αντίστοιχους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους.

Είναι πλέον αναγκαίο να σταματήσει η πρακτική κατά την οποία μεταφέρονται διαρκώς νέες υποχρεώσεις στους Δήμους, χωρίς να εξασφαλίζεται η απαραίτητη χρηματοδότηση για την άσκησή τους.

Η μελέτη της ΚΕΔΕ αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο, καθώς δίνει τη δυνατότητα να συζητήσουμε με συγκεκριμένα επιστημονικά δεδομένα και πραγματικά οικονομικά στοιχεία. Η κυβέρνηση οφείλει να λάβει σοβαρά υπόψη το πραγματικό κόστος λειτουργίας των Δήμων και να προχωρήσει σε ουσιαστική αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων.

Για τον Δήμο Αρριανών, όπως και για πολλούς Δήμους της περιφέρειας, η ανάγκη αυτή είναι ακόμη πιο επιτακτική. Έχουμε να εξυπηρετήσουμε εκτεταμένες γεωγραφικές περιοχές, πολλούς οικισμούς και διαφορετικές τοπικές ανάγκες. Αυτό συνεπάγεται αυξημένο λειτουργικό κόστος, ιδιαίτερα στη συντήρηση του οδικού δικτύου, στις υποδομές ύδρευσης και αποχέτευσης, στην καθαριότητα και στην καθημερινή εξυπηρέτηση των πολιτών.

Διεκδικούμε, επομένως, όχι απλώς μια οριζόντια αύξηση χρηματοδότησης, αλλά ένα δικαιότερο σύστημα κατανομής των πόρων, το οποίο θα λαμβάνει υπόψη τον πληθυσμό, τη γεωγραφική έκταση, τον αριθμό των οικισμών, τις ιδιαίτερες κοινωνικές και αναπτυξιακές συνθήκες κάθε Δήμου.

Οι Δήμοι δεν ζητούν προνόμια. Ζητούν τα μέσα για να μπορούν να ανταποκρίνονται στις ευθύνες που τους έχει αναθέσει η Πολιτεία.

Το φετινό συνέδριο συμπίπτει με την εφαρμογή των ρυθμίσεων του Νέου Κώδικα. Θεωρείτε ότι το νέο αυτό πλαίσιο λύνει τα χέρια των Δημάρχων ή παραμένει η πολυπλοκότητα στις αρμοδιότητες;

Κάθε προσπάθεια εκσυγχρονισμού και απλοποίησης του θεσμικού πλαισίου της Αυτοδιοίκησης είναι θετική και αναγκαία. Ο Νέος Κώδικας μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, εφόσον εφαρμοστεί με τρόπο που θα διευκολύνει πραγματικά τη λειτουργία των Δήμων.

Ωστόσο, θεωρώ ότι δεν αρκεί μόνο η κωδικοποίηση και η αναμόρφωση της νομοθεσίας. Το ζητούμενο είναι να αποκτήσουν οι Δήμαρχοι μεγαλύτερη ευελιξία στη λήψη αποφάσεων, λιγότερη γραφειοκρατία και σαφείς αρμοδιότητες.

Σήμερα, πολλές φορές, η πολυπλοκότητα των διαδικασιών, οι αλληλοεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων και οι χρονοβόρες εγκρίσεις καθυστερούν την υλοποίηση ακόμη και αναγκαίων έργων για τις τοπικές κοινωνίες.

Ιδιαίτερα στους μικρούς Δήμους, όπου οι υπηρεσίες είναι περιορισμένες και δεν υπάρχει πάντα εξειδικευμένο προσωπικό για κάθε αντικείμενο, η διοικητική πολυπλοκότητα δημιουργεί πρόσθετα εμπόδια.

Πιστεύω ότι χρειάζεται μια πραγματική μεταρρύθμιση με ξεκάθαρη κατανομή αρμοδιοτήτων ανάμεσα στο κεντρικό κράτος, τις Περιφέρειες και τους Δήμους. Χρειαζόμαστε λιγότερες επικαλύψεις, ταχύτερες διαδικασίες και ουσιαστική αποκέντρωση.

Ο Δήμαρχος πρέπει να έχει τη δυνατότητα να δίνει άμεσες λύσεις στα προβλήματα των δημοτών του, χωρίς να εγκλωβίζεται σε έναν κυκεώνα γραφειοκρατικών διαδικασιών.

Η ατζέντα της Καλαμάτας δίνει τεράστια έμφαση στην κλιματική ανθεκτικότητα και τη διαχείριση του νερού. Έχουν οι Δήμοι τα απαραίτητα κονδύλια για έργα υποδομής;

Η απάντηση είναι ότι οι διαθέσιμοι πόροι δεν επαρκούν για να καλύψουν το σύνολο των αναγκών και των προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε.

Η κλιματική αλλαγή δεν είναι πλέον ένα μελλοντικό ενδεχόμενο. Είναι μια πραγματικότητα που επηρεάζει άμεσα τις τοπικές κοινωνίες, τις υποδομές, την αγροτική παραγωγή και την καθημερινότητα των πολιτών.

Για έναν Δήμο όπως ο Δήμος Αρριανών, η προστασία των υποδομών, η ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων, η συντήρηση και αναβάθμιση των δικτύων ύδρευσης, καθώς και η αντιπλημμυρική προστασία αποτελούν βασικές προτεραιότητες.

Δεν μπορούμε να μιλάμε για ανθεκτικές τοπικές κοινωνίες χωρίς σύγχρονες υποδομές και χωρίς τη δυνατότητα πρόληψης και αντιμετώπισης των φυσικών κινδύνων.

Χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο και σταθερό χρηματοδοτικό πρόγραμμα για τους Δήμους, με ιδιαίτερη μέριμνα για τις περιοχές της περιφέρειας. Οι χρηματοδοτήσεις πρέπει να είναι επαρκείς, να έχουν συνέχεια και να μην περιορίζονται σε αποσπασματικές παρεμβάσεις.

Παράλληλα, απαιτείται απλούστευση των διαδικασιών ένταξης έργων, ώστε ακόμη και οι μικρότεροι Δήμοι, που δεν διαθέτουν μεγάλες τεχνικές υπηρεσίες, να μπορούν να αξιοποιούν αποτελεσματικά τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία.

Η πρόληψη είναι πάντα οικονομικότερη και αποτελεσματικότερη από την αποκατάσταση των ζημιών. Γι’ αυτό πρέπει να επενδύσουμε σήμερα σε έργα που θα προστατεύσουν τις τοπικές κοινωνίες αύριο.

Το κεντρικό σύνθημα του Συνεδρίου είναι «Ισχυροί Δήμοι – Ισχυρές Τοπικές Κοινωνίες». Πώς μεταφράζεται αυτό πρακτικά για την καθημερινότητα του δημότη, όταν οι υπηρεσίες σας αντιμετωπίζουν τόσο μεγάλες ελλείψεις σε εξειδικευμένο προσωπικό;

Για εμάς, ισχυρός Δήμος σημαίνει Δήμος που βρίσκεται καθημερινά δίπλα στον πολίτη, ακούει τις ανάγκες του και μπορεί να δίνει λύσεις στα προβλήματά του.

Η ισχύς της Αυτοδιοίκησης δεν αποτυπώνεται μόνο στους προϋπολογισμούς ή στον αριθμό των έργων που υλοποιούνται. Αποτυπώνεται στην ποιότητα ζωής των δημοτών, στην καθαριότητα, στην ύδρευση, στην ασφάλεια των υποδομών, στην κοινωνική προστασία και στις ίσες ευκαιρίες για όλους, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας τους.

Ωστόσο, για να μπορέσουμε να ανταποκριθούμε σε αυτή την αποστολή, χρειαζόμαστε ανθρώπινο δυναμικό. Οι ελλείψεις σε μηχανικούς, τεχνικούς, διοικητικούς υπαλλήλους και άλλες ειδικότητες δημιουργούν σημαντικές δυσκολίες στη λειτουργία των δημοτικών υπηρεσιών και στην ταχύτητα υλοποίησης των έργων.

Δεν μπορεί να απαιτούμε από έναν Δήμο να σχεδιάζει, να μελετά, να δημοπρατεί και να υλοποιεί σύνθετα έργα, όταν δεν διαθέτει το απαραίτητο επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό.

Χρειαζόμαστε μόνιμες προσλήψεις, με διαδικασίες που θα ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες κάθε Δήμου, αλλά και κίνητρα για να επιλέγουν εξειδικευμένοι επιστήμονες να εργαστούν στην περιφέρεια.

Παράλληλα, πρέπει να ενισχυθούν οι μικροί Δήμοι με τεχνική και διοικητική υποστήριξη, ώστε να μην υστερούν έναντι των μεγαλύτερων Δήμων στην αξιοποίηση των χρηματοδοτικών προγραμμάτων.

Το σύνθημα «Ισχυροί Δήμοι – Ισχυρές Τοπικές Κοινωνίες» πρέπει να γίνει πράξη. Και αυτό προϋποθέτει τρεις βασικές προϋποθέσεις: επαρκείς οικονομικούς πόρους, στελεχωμένες υπηρεσίες και πραγματική διοικητική αυτοτέλεια.

Στόχος μας είναι κάθε δημότης, σε κάθε οικισμό του Δήμου Αρριανών, να αισθάνεται ότι έχει ίση πρόσβαση σε ποιοτικές δημοτικές υπηρεσίες και ότι ο τόπος του έχει προοπτική ανάπτυξης.

Η Αυτοδιοίκηση είναι ο πιο κοντινός θεσμός στον πολίτη. Για να μπορεί, όμως, να ανταποκριθεί στον ρόλο της, πρέπει και η Πολιτεία να της δώσει τα απαραίτητα εργαλεία.

Το μήνυμά μου ενόψει του Συνεδρίου είναι σαφές: Θέλουμε Δήμους με ευθύνη, αλλά και με δύναμη. Με αρμοδιότητες, αλλά και με πόρους. Με υποχρεώσεις, αλλά και με το απαραίτητο προσωπικό. Γιατί μόνο έτσι μπορούμε να οικοδομήσουμε ισχυρές τοπικές κοινωνίες και ένα καλύτερο μέλλον για όλους τους πολίτες.