Δήμαρχος Αρταίων, Χριστόφορος Σιαφάκας: “Επιτακτική η ανάγκη για έκτακτες χρηματοδοτήσεις αποκατάστασης ύψους 2 εκατομμυρίων ευρώ και η ολοκλήρωση της μελέτης οριοθέτησης του Αράχθου”

Καταρχάς, με ποιες προσδοκίες μεταβαίνετε στην Καλαμάτα για το Συνέδριο της ΚΕΔΕ;

Με την προσδοκία ότι το Συνέδριο της ΚΕΔΕ θα αποτελέσει μια ουσιαστική ευκαιρία για να τεθούν με σαφήνεια τα μεγάλα ζητήματα που απασχολούν την Τοπική Αυτοδιοίκηση και, κυρίως, να προκύψουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την αντιμετώπισή τους.

Οι Δήμοι βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή, δίπλα στον πολίτη, καλούμενοι να ανταποκριθούν σε ολοένα περισσότερες ανάγκες, με αυξημένες απαιτήσεις και σημαντικές οικονομικές και λειτουργικές δυσκολίες. Η εμπειρία μας από την καθημερινή διοίκηση του Δήμου Αρταίων επιβεβαιώνει ότι η αποτελεσματική Αυτοδιοίκηση χρειάζεται τρεις βασικές προϋποθέσεις: επαρκείς οικονομικούς πόρους, στελεχωμένες υπηρεσίες και ξεκάθαρες αρμοδιότητες.

Προσδοκώ, επομένως, ότι στην Καλαμάτα θα διαμορφώσουμε μια ισχυρή και ενιαία διεκδικητική θέση απέναντι στην Πολιτεία. Δεν αρκεί να αναγνωρίζουμε τα προβλήματα. Χρειάζεται να συμφωνήσουμε σε συγκεκριμένες λύσεις, με χρονοδιάγραμμα και εξασφαλισμένους πόρους.

Για εμάς, στον Δήμο Αρταίων, το ζητούμενο είναι να μπορούμε να σχεδιάζουμε και να υλοποιούμε έργα που βελτιώνουν την καθημερινότητα των πολιτών, ενισχύουν τις υποδομές, προστατεύουν το περιβάλλον και δημιουργούν αναπτυξιακές προοπτικές για τον τόπο μας. Η ισχυρή Αυτοδιοίκηση δεν αποτελεί συντεχνιακό αίτημα των δημάρχων. Είναι προϋπόθεση για καλύτερες υπηρεσίες και καλύτερη ποιότητα ζωής για όλους τους δημότες.

Στο Συνέδριο της Καλαμάτας παρουσιάζεται η νέα, ολοκληρωμένη μελέτη της ΚΕΔΕ για το πραγματικό κόστος λειτουργίας των Δήμων. Με βάση αυτά τα επιστημονικά δεδομένα, ποια είναι η πρώτη «κόκκινη γραμμή» που θέτετε στην κυβέρνηση για την άμεση αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης;

Η πρώτη και αδιαπραγμάτευτη διεκδίκησή μας είναι να διασφαλιστεί ότι οι Δήμοι θα λαμβάνουν τους αναγκαίους πόρους για να ανταποκρίνονται στις πραγματικές λειτουργικές τους ανάγκες και στις αρμοδιότητες που τους έχουν ανατεθεί.

Η κρατική χρηματοδότηση δεν μπορεί να καθορίζεται με βάση μια λογιστική προσέγγιση που δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές συνθήκες λειτουργίας των Δήμων. Πρέπει να λαμβάνει υπόψη το πραγματικό κόστος των υπηρεσιών, τις αυξημένες δαπάνες ενέργειας και συντήρησης, τις ανάγκες σε προσωπικό, τις απαιτήσεις της πολιτικής προστασίας, αλλά και τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε περιοχής.

Η μελέτη της ΚΕΔΕ είναι ένα σημαντικό εργαλείο, γιατί μπορεί να τεκμηριώσει με επιστημονικό τρόπο αυτό που οι Δήμοι γνωρίζουμε από την καθημερινή μας λειτουργία: ότι οι υποχρεώσεις μας αυξάνονται, χωρίς να ακολουθεί πάντοτε η αντίστοιχη οικονομική ενίσχυση.

Η δική μας θέση είναι ξεκάθαρη: καμία νέα αρμοδιότητα χωρίς τους απαραίτητους πόρους, καμία μεταφορά ευθύνης χωρίς την αντίστοιχη χρηματοδότηση και ένα συγκεκριμένο σχέδιο κάλυψης του πραγματικού λειτουργικού κόστους των Δήμων.

Η ανάγκη αυτή αποτυπώνεται με σαφήνεια και στην περίπτωση του Δήμου Αρταίων. Οι φυσικές καταστροφές και οι ζημιές που προκλήθηκαν σε υποδομές ανέδειξαν την ανάγκη για έγκαιρη και επαρκή χρηματοδότηση των αποκαταστάσεων. Στο πλαίσιο αυτό, έχουμε θέσει την ανάγκη πρόσθετης χρηματοδότησης περίπου 2 εκατομμυρίων ευρώ για έκτακτες ανάγκες και αποκαταστάσεις, καθώς και την ανάγκη εξασφάλισης πόρων για έργα αντιπλημμυρικής προστασίας.

Το παράδειγμα αυτό δείχνει ότι η κρατική ενίσχυση πρέπει να ανταποκρίνεται στο πραγματικό μέγεθος των προβλημάτων και να επιτρέπει στους Δήμους να παρεμβαίνουν έγκαιρα, χωρίς να εξαντλούν τους ήδη περιορισμένους ίδιους πόρους τους.

Για τον Δήμο Αρταίων, όπως και για κάθε Δήμο, η επαρκής χρηματοδότηση σημαίνει ότι μπορούμε να ανταποκρινόμαστε αποτελεσματικότερα στην καθαριότητα, στη συντήρηση του δημοτικού οδικού δικτύου, στον ηλεκτροφωτισμό, στις κοινωνικές υπηρεσίες και στην προστασία των υποδομών μας.

Δεν ζητούμε προνομιακή μεταχείριση. Ζητούμε τους πόρους που απαιτούνται για να ασκούμε τις αρμοδιότητές μας με συνέπεια, αποτελεσματικότητα και σεβασμό στους πολίτες. Αυτή είναι η βασική προϋπόθεση για μια Αυτοδιοίκηση πραγματικά λειτουργική και οικονομικά βιώσιμη.

Το φετινό Συνέδριο συμπίπτει με την εφαρμογή των ρυθμίσεων του Νέου Κώδικα. Θεωρείτε ότι το νέο αυτό πλαίσιο λύνει τα χέρια των Δημάρχων ή παραμένει η πολυπλοκότητα στις αρμοδιότητες;

Η κωδικοποίηση και η απλούστευση της νομοθεσίας της Αυτοδιοίκησης είναι αναμφίβολα αναγκαίες. Ένα πιο σαφές και συνεκτικό θεσμικό πλαίσιο μπορεί να περιορίσει τη γραφειοκρατία, να διευκολύνει τη λήψη αποφάσεων και να συμβάλει στην αποτελεσματικότερη λειτουργία των δημοτικών υπηρεσιών.

Ωστόσο, η επιτυχία ενός νέου Κώδικα δεν θα κριθεί μόνο από το πόσο οργανωμένα συγκεντρώνει τις υφιστάμενες διατάξεις. Θα κριθεί κυρίως από το κατά πόσο διευκολύνει ουσιαστικά τη λειτουργία των Δήμων και ξεκαθαρίζει ποιος έχει την ευθύνη, ποιος αποφασίζει και ποιος διαθέτει τα μέσα για να υλοποιήσει κάθε αρμοδιότητα.

Στην πράξη, εξακολουθούν να υπάρχουν σύνθετες διαδικασίες, αλληλεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων και περιπτώσεις στις οποίες οι Δήμοι καλούνται να διαχειριστούν ζητήματα χωρίς να διαθέτουν πάντοτε το απαραίτητο προσωπικό, την τεχνική υποστήριξη ή τους οικονομικούς πόρους.

Η καθημερινή λειτουργία ενός Δήμου δείχνει ότι η θεσμική απλούστευση πρέπει να έχει πρακτικό αποτέλεσμα. Χρειαζόμαστε διαδικασίες που να επιτρέπουν την ταχύτερη ωρίμανση μελετών, την αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών προγραμμάτων και την έγκαιρη υλοποίηση των αναγκαίων έργων. Ακόμη και όταν υπάρχουν ώριμες προτάσεις και σαφείς ανάγκες, χωρίς επαρκή διοικητική υποστήριξη και τους απαιτούμενους πόρους, η μετάβαση από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση παραμένει δύσκολη.

Χρειαζόμαστε, επομένως, ένα θεσμικό πλαίσιο που να ενισχύει την αυτοτέλεια των Δήμων, να απλοποιεί τις διαδικασίες και να περιορίζει τις καθυστερήσεις, χωρίς να δημιουργεί νέες διοικητικές επιβαρύνσεις.

Για εμάς, το ζητούμενο είναι μια Αυτοδιοίκηση που να μπορεί να παίρνει αποφάσεις πιο γρήγορα, να αξιοποιεί αποτελεσματικά τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία και να δίνει λύσεις στα προβλήματα των πολιτών. Η αποκέντρωση πρέπει να συνοδεύεται από πραγματικές δυνατότητες άσκησης των αρμοδιοτήτων και όχι να παραμένει μια τυπική μεταφορά ευθυνών.

Η ατζέντα της Καλαμάτας δίνει τεράστια έμφαση στην κλιματική ανθεκτικότητα και τη διαχείριση του νερού. Έχουν οι Δήμοι τα απαραίτητα κονδύλια για έργα υποδομής;

Οι ανάγκες των Δήμων σε έργα υποδομής για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής είναι μεγάλες και διαρκώς αυξανόμενες. Η αντιπλημμυρική προστασία, η συντήρηση και αναβάθμιση των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης, η ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων και η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος απαιτούν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, τεχνική επάρκεια και σταθερή χρηματοδότηση.

Για τον Δήμο Αρταίων, η κλιματική ανθεκτικότητα αποτελεί μια άμεση και καθημερινή πρόκληση. Οι φυσικές καταστροφές του 2025 ανέδειξαν την ανάγκη αποκατάστασης ζημιών σε υποδομές και στο δημοτικό οδικό δίκτυο, αλλά και την ανάγκη ενίσχυσης της πρόληψης και της αντιπλημμυρικής προστασίας.

Έχουν δρομολογηθεί χρηματοδοτήσεις για παρεμβάσεις αποκατάστασης και αντιπλημμυρικής θωράκισης, ενώ συνεχίζουμε να διεκδικούμε πρόσθετους πόρους, καθώς οι ανάγκες παραμένουν σημαντικές. Παράλληλα, θεωρούμε κομβικής σημασίας την ολοκλήρωση της μελέτης οριοθέτησης του ποταμού Αράχθου, ώστε να υποστηριχθεί ο ολοκληρωμένος σχεδιασμός των αναγκαίων έργων αντιπλημμυρικής προστασίας στην πόλη και στην ευρύτερη περιοχή.

Δεν αρκεί, όμως, να παρεμβαίνουμε όταν ένα πρόβλημα έχει ήδη εμφανιστεί. Οφείλουμε να επενδύουμε στην πρόληψη, στην ανθεκτικότητα των υποδομών και στην έγκαιρη αντιμετώπιση των κινδύνων. Για τον λόγο αυτό, οι Δήμοι χρειάζονται πρόσβαση σε χρηματοδοτικά προγράμματα με επαρκείς προϋπολογισμούς, απλούστερες διαδικασίες και δυνατότητα υλοποίησης έργων που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες κάθε περιοχής.

Ιδιαίτερα στον τομέα του νερού, η πρόκληση δεν περιορίζεται στην επάρκεια των υδάτινων αποθεμάτων. Αφορά επίσης τη μείωση των απωλειών στα δίκτυα, τη συντήρηση των υποδομών, την εξοικονόμηση νερού και τη διασφάλιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Η χρηματοδότηση πρέπει να είναι σταθερή και να βασίζεται σε ολοκληρωμένο σχεδιασμό, ώστε οι Δήμοι να μπορούν να υλοποιούν έργα πρόληψης και όχι να εξαρτώνται αποκλειστικά από έκτακτες ενισχύσεις μετά από μια κρίση.

Η κλιματική ανθεκτικότητα δεν είναι μια θεωρητική έννοια. Συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια των κατοίκων, την προστασία των περιουσιών τους, τη βιωσιμότητα της αγροτικής παραγωγής και την αναπτυξιακή προοπτική του τόπου μας. Για αυτό και πρέπει να αποτελεί σταθερή προτεραιότητα της κεντρικής και της τοπικής διοίκησης.

Το κεντρικό σύνθημα του Συνεδρίου είναι «Ισχυροί Δήμοι – Ισχυρές Τοπικές Κοινωνίες». Πώς μεταφράζεται αυτό πρακτικά για την καθημερινότητα του δημότη, όταν οι υπηρεσίες σας αντιμετωπίζουν τόσο μεγάλες ελλείψεις σε εξειδικευμένο προσωπικό;

Ισχυρός Δήμος σημαίνει, πάνω απ’ όλα, Δήμος που μπορεί να βρίσκεται καθημερινά δίπλα στον πολίτη και να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του με ταχύτητα, συνέπεια και αποτελεσματικότητα.

Για τον δημότη, αυτό μεταφράζεται σε καθαρότερες γειτονιές, καλύτερα συντηρημένους δρόμους και κοινόχρηστους χώρους, ασφαλείς υποδομές, ποιοτικές κοινωνικές υπηρεσίες, ουσιαστική φροντίδα για τα παιδιά και τους ηλικιωμένους και γρήγορη εξυπηρέτηση από τις δημοτικές υπηρεσίες.

Για να επιτευχθούν όλα αυτά, όμως, απαιτείται ανθρώπινο δυναμικό. Οι εργαζόμενοι στους Δήμους αποτελούν τον βασικό πυλώνα της λειτουργίας τους. Χωρίς επαρκείς και κατάλληλα καταρτισμένους υπαλλήλους, ακόμη και ο καλύτερος σχεδιασμός μπορεί να συναντήσει σοβαρές δυσκολίες στην εφαρμογή του.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η ενίσχυση των τεχνικών, οικονομικών και διοικητικών υπηρεσιών με εξειδικευμένο προσωπικό, καθώς και η δυνατότητα των Δήμων να αξιοποιούν νέες τεχνολογίες και σύγχρονα εργαλεία οργάνωσης.

Η ανάγκη αυτή γίνεται ακόμη πιο εμφανής στην πολιτική προστασία, όπου η πρόληψη, η ετοιμότητα και η αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών απαιτούν επαρκές προσωπικό, τεχνική υποστήριξη και αποτελεσματικό συντονισμό. Οι Δήμοι πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να στελεχώνουν τις υπηρεσίες τους με βάση τις πραγματικές ανάγκες και τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν. Η ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού δεν είναι μια τυπική διοικητική διαδικασία, αλλά προϋπόθεση για την ασφάλεια των πολιτών και την αξιόπιστη παροχή δημοτικών υπηρεσιών.

Η δική μας προσπάθεια στον Δήμο Αρταίων είναι να αξιοποιούμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο το ανθρώπινο δυναμικό και τους διαθέσιμους πόρους, να βελτιώνουμε τις διαδικασίες και να προωθούμε παρεμβάσεις που έχουν άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών.

Παράλληλα, απαιτείται από την Πολιτεία ένα σταθερό και αποτελεσματικό πλαίσιο στελέχωσης, με έγκαιρες προσλήψεις, κάλυψη των πραγματικών αναγκών και ιδιαίτερη μέριμνα για ειδικότητες που είναι κρίσιμες για την υλοποίηση έργων και την παροχή υπηρεσιών.

Το σύνθημα «Ισχυροί Δήμοι – Ισχυρές Τοπικές Κοινωνίες» πρέπει να γίνει πράξη μέσα από συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές. Με επαρκή χρηματοδότηση, κατάλληλο προσωπικό, σαφείς αρμοδιότητες και πραγματική διοικητική αυτοτέλεια, οι Δήμοι μπορούν να προσφέρουν καλύτερες υπηρεσίες, να ενισχύσουν την κοινωνική συνοχή και να δημιουργήσουν περισσότερες ευκαιρίες για τις τοπικές κοινωνίες.

Γιατί τελικά, η επιτυχία της Αυτοδιοίκησης δεν μετριέται από τις αρμοδιότητες που αναγράφονται στη νομοθεσία, αλλά από τις λύσεις που προσφέρει στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων.