Δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας: “Παγκόσμια πρωτοτυπία οι Δήμοι να μην εισπράττουν τίποτα από το Τέλος Ανθεκτικότητας”

Με χαμηλές προσδοκίες αλλά με μια μακρά λίστα από πιεστικά προβλήματα και μια ξεκάθαρη ιεράρχηση στόχων, ο Δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, τοποθετείται μέσω του otanews.gr για το διακύβευμα της μεγάλης αυτοδιοικητικής συνάντησης στην Καλαμάτα. Εκπροσωπώντας την παράταξη «Αυτοδιοίκηση Τώρα», ο κ. Δούκας ζητά να μπει ένα τέλος στις συζητήσεις θεωρητικού επιπέδου, προκειμένου να υιοθετηθούν άμεσα μέτρα που θα αποτρέψουν την οικονομική κατάρρευση των ΟΤΑ της χώρας.
Μέσα από τη συζήτηση, ο Δήμαρχος της πρωτεύουσας κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τον νέο κρατικό προϋπολογισμό, ο οποίος καθηλώνει τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους στα τρέχοντα επίπεδα, την ίδια στιγμή που το λειτουργικό, το μισθολογικό και το ενεργειακό κόστος των Δήμων καταγράφουν γεωμετρική αύξηση. Βασιζόμενος στα στοιχεία της ΕΕΤΑΑ, προσδιορίζει το συνολικό χρηματοδοτικό κενό στα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ και απαιτεί την εφαρμογή των υφιστάμενων νόμων, καταγγέλλοντας ότι η παρακράτηση των πόρων αγγίζει το 60%. Παράλληλα, ασκεί δομική κριτική στον Νέο Κώδικα και σε μια σειρά από κυβερνητικές αποφάσεις που χαρακτηρίζει εχθρικές, όπως η αφαίρεση των πολεοδομιών, ο αποκλεισμός από τη διαχείριση απορριμμάτων και ο παραγκωνισμός των Δήμων από τον ενεργειακό χώρο και την αξιοποίηση των παραλιών. Τέλος, αναφέρεται στην παγκόσμια πρωτοτυπία του Τέλους Ανθεκτικότητας, από το οποίο οι Δήμοι δεν εισπράττουν τίποτα, καθώς και στη μη απόδοση 400 εκατομμυρίων ευρώ από το Τέλος Ταφής, συνδέοντας άμεσα τις 35.000 κενές οργανικές θέσεις προσωπικού με τις δυσκολίες που βιώνει ο δημότης στην καθημερινότητά του.
Ακολουθεί η πλήρης συνέντευξη:

Καταρχάς, με τι προσδοκίες μεταβαίνετε στην Καλαμάτα για το Συνέδριο της ΚΕΔΕ;

Στην Καλαμάτα πηγαίνουμε με μικρό καλάθι, μεγάλα προβλήματα, αλλά και μία ξεκάθαρη προτεραιότητα: Να πάψει το Συνέδριο να μετατρέπεται σε «λέσχη συζητήσεων» και να καταλήξει σε μια συμφωνία, με τη μεγαλύτερη δυνατή υποστήριξη, με μέτρα που θα αποτρέψουν την χρεωκοπία των δήμων και θα τους επιτρέψει να ασκούν τις αρμοδιότητες τους με μια ικανοποιητική επάρκεια.

Οι κυβερνητικές αποφάσεις δεν μας κάνουν ιδιαίτερα αισιόδοξους. Ο νέος κρατικός προϋπολογισμός, προβλέπει ουσιαστικά μηδενικές αυξήσεις για τους δήμους, ενώ το λειτουργικό κόστος αυξάνεται και οι αρμοδιότητες πολλαπλασιάζονται Το 2027 οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι για τους δήμους θα κινηθούν στα φετινά επίπεδα, την ώρα που το μισθολογικό κόστος εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 7%-8% και το ενεργειακό κατά 10%.

Η παράταξή μας, «Αυτοδιοίκηση Τώρα», φέτος συμμετέχει στο Συνέδριο με έναν κεντρικό, ξεκάθαρο στόχο: Δεν μπορούμε να συζητάμε για οτιδήποτε άλλο, αν δεν κλείσουν οι μαύρες τρύπες στα οικονομικά των δήμων.

Με αυτή τη σκέψη, επιδιώκουμε ένα Συνέδριο γόνιμων συζητήσεων, τεκμηριωμένων προτάσεων και γενναίων αποφάσεων διεκδίκησης και όχι διαχείρισης της δυσαρέσκειας. Δεν μπορεί κάθε χρόνο να ακούμε ότι δίνονται περισσότερα χρήματα από ποτέ, και στο τέλος της χρονιάς να απαιτούνται έκτακτες επιχορηγήσεις για να καλυφθούν στοιχειώδεις ανάγκες των δήμων.

 

Με βάση τη νέα μελέτη για το πραγματικό κόστος λειτουργίας των Δήμων, ποια είναι η πρώτη «κόκκινη γραμμή» προς την κυβέρνηση;

Η πρώτη κόκκινη γραμμή είναι ξεκάθαρη και είναι αυτή, που με υψηλή τεκμηρίωση κατέγραψε η μελέτη της ΕΕΤΑΑ, για λογαριασμό της ΚΕΔΕ: Να καλυφθεί το χρηματοδοτικό κενό των 2,5 δισ. ευρώ, για τις λειτουργικές ανάγκες των δήμων: 1,3 δισ. για λειτουργικές ανάγκες και 1,2 δισ. για συντήρηση και βελτίωση υποδομών.

Το βασικό όμως που ζητάμε πάγια από την κυβέρνηση, είναι να εφαρμόσει τους νόμους που έχει ψηφίσει η Ελληνική Βουλή. Ο ν. 3852/2020 που καθορίζει τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους των δήμων, προβλέπει ότι τα έσοδα μας για το 2027, θα έπρεπε να είναι 9,67 δισ. ευρώ. Όμως το 2027 εκτιμούμε, βάση του νέου προϋπολογισμού ότι θα κινηθούν στα 3 δισ. ευρώ. Μας παρακρατούν δηλαδή, με βάση μνημονιακές ρυθμίσεις που παραμένουν σε ισχύ στον χώρο της Αυτοδιοίκησης το 60% των πόρων μας.

Δεν ζητούμε χάρη. Ζητούμε να εφαρμοστούν οι νόμοι και να χρηματοδοτηθούν οι υπηρεσίες που το ίδιο το κράτος δια νόμου έχει μεταφέρει στους δήμους.

 

Ο νέος Κώδικας λύνει τα χέρια των Δημάρχων ή παραμένει η πολυπλοκότητα στις αρμοδιότητες;

Ο νέος Κώδικας δεν αποτελεί την ουσιαστική μεταρρύθμιση που έχει ανάγκη η Αυτοδιοίκηση. Η κωδικοποίηση της νομοθεσίας μπορεί να είναι χρήσιμη, αλλά δεν αρκεί όταν παραμένουν η σύγχυση αρμοδιοτήτων, η γραφειοκρατία και ο συγκεντρωτισμός.

Αντί να προχωρήσουμε σε ένα μοντέλο πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, όπως συμβαίνει στην υπόλοιπη Ευρώπη, ψηφίστηκε ένας Κώδικας κακής διαχείρισης της καθημερινότητας, συντηρώντας πολλά προβλήματα του χθες. Απλές οικονομικές διαδικασίες παραμένουν προβληματικές. Οι Δήμοι δεν έχουν πλήρη εικόνα για την απόδοση των δημοτικών τελών από τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας, αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις στις επιχορηγήσεις και στερούνται αποτελεσματικών μηχανισμών ελέγχου συγκεκριμένων εσόδων.

Το σοβαρότερο όμως είναι ότι μετά την ψήφιση του νέου Κώδικα, νομοθετήθηκαν και δρομολογείται η νομοθέτηση μέτρων εχθρικών στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Πήραν τις πολεοδομίες από τους δήμους, μας απέκλεισαν από την διαχείριση των απορριμμάτων και νομοθέτησαν μέτρα ενάντια στις προτάσεις μας, προχώρησαν σε αναγκαστικές συνενώσεις ΔΕΥΑ, απέκλεισαν τους δήμους από τον ενεργειακό χώρο, τους αποκλείουν από την αξιοποίηση των παραλιακών εκτάσεων και τους στερούν κάθε αντισταθμιστική χρηματοδότηση για τις πρόσθετες δημοτικές υπηρεσίες που απαιτεί η αυξημένη δραστηριότητα στο παραλιακό μέτωπο.

 

Έχουν οι Δήμοι τα απαραίτητα κονδύλια για έργα κλιματικής ανθεκτικότητας και διαχείρισης νερού;

Στην χώρα μας νομοθετήθηκε μια παγκόσμια πρωτοτυπία. Από το τέλος Ανθεκτικότητας που πληρώνουν οι επισκέπτες της πόλης που διαμένουν σε τουριστικά καταλύματα, στους δήμους δεν καταλήγει ούτε ένα ευρώ, από τα 588 εκ. ευρώ που έχουν συγκεντρωθεί τα δύο τελευταία χρόνια. Όμως οι δήμοι καλούνται να παρέχουν μια σειρά υπηρεσίες, όπως η καθαριότητα στα εκατομμύρια επισκεπτών κάθε χρόνο, καλούνται να φτιάχνουν και να συντηρούν δίκτυα όπως αντιπλημμυρικά έργα, έργα πολιτικής προστασίας, έργα πρασίνου, που αφορούν την ανθεκτικότητα των πόλεων.

Επίσης δεν έχουν αποδοθεί στους δήμους περίπου 400 εκ. ευρώ που έχουν συγκεντρωθεί από το Τέλος Ταφής Απορριμμάτων και προορίζεται για την προμήθεια απορριμματοφόρων, μπλε κάδων και άλλου αναγκαίου εξοπλισμού, καθώς και για την ενίσχυση των υποδομών ανακύκλωσης.

Ξέρετε, η κλιματική ανθεκτικότητα δεν χτίζεται με συνέδρια και διακηρύξεις. Χτίζεται με έργα, τεχνικές υπηρεσίες, εξοπλισμό και σταθερή χρηματοδότηση. Δεν έχουμε τίποτα από αυτά.

 

Πώς μεταφράζεται το σύνθημα «Ισχυροί Δήμοι – Ισχυρές Τοπικές Κοινωνίες» στην καθημερινότητα του δημότη, με τόσο μεγάλες ελλείψεις προσωπικού;

Σύμφωνα με μετριοπαθείς υπολογισμούς, από τους δήμους, τις οργανικές τους θέσεις λείπουν περίπου 35.000 εργαζόμενοι. Σε συνδυασμό με τις ελλείψεις και καθυστερήσεις, τόσο στο οικονομικό, όσο και σε θεσμικό επίπεδο, καταλαβαίνετε ότι όλα γίνονται δύσκολα.

Ισχυρός Δήμος σημαίνει καθαρή πόλη, ασφαλές σχολείο, συντηρημένοι δρόμοι, λειτουργικά δίκτυα, αποτελεσματική πολιτική προστασία και κοινωνικές υπηρεσίες που στηρίζουν όποιον έχει ανάγκη.

Απέχουμε πολύ από αυτά.

Ισχυροί Δήμοι δεν είναι εκείνοι που απλώς επιβιώνουν. Είναι εκείνοι που μπορούν να σχεδιάζουν, να επενδύουν και να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των πολιτών τους.