Καταρχάς, με ποιες προσδοκίες μεταβαίνετε στην Καλαμάτα για το Συνέδριο της ΚΕΔΕ;
Πρώτα απ’ όλα, προσέρχομαι για να συμβάλω ουσιαστικά στις εργασίες του συνεδρίου και να διεκδικήσω καλύτερες λύσεις για τον Δήμο μου. Είναι μια ευκαιρία να συναντηθούμε με δημάρχους από όλη τη χώρα, να συζητήσουμε κοινά προβλήματα και τις λύσεις που απαιτούνται, αλλά και να ανταλλάξουμε καλές πρακτικές.
Προσδοκώ να συμφωνήσουμε σε ένα κοινό πλαίσιο προτεραιοτήτων και να διεκδικήσουμε συγκεκριμένες κυβερνητικές δεσμεύσεις, με χρονοδιάγραμμα εφαρμογής. Είναι σημαντικό το συνέδριο να διαφυλάξει τον αυτοδιοικητικό του χαρακτήρα και να αποφύγει την εσωτερική αντιπαλότητα και τις κομματικές περιχαρακώσεις. Κοινός μας γνώμονας πρέπει να είναι το συμφέρον των Δήμων, δηλαδή των ίδιων των πολιτών. Η συλλογικότητα είναι η δύναμή μας. Μπορούμε να καταλήξουμε σε ισχυρές κοινές αποφάσεις μέσα από ουσιαστικό διάλογο, με κάθε Δήμο να εκφράζει ελεύθερα τις θέσεις του, με σεβασμό στις διαφορετικές απόψεις και στόχο το όφελος του συνόλου.
Η ΚΕΔΕ έχει ήδη θέσει βασικές προτεραιότητες: αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, αναπτυξιακό πρόγραμμα τοπικών υποδομών, πολυετή προγραμματισμό προσλήψεων, ειδική υποστήριξη μικρών ορεινών και νησιωτικών Δήμων, μείωση του ενεργειακού κόστους και μεταφορά αρμοδιοτήτων μαζί με τους αναγκαίους πόρους και το προσωπικό.
Μέσα σε αυτό το κοινό πλαίσιο πρέπει να αναδειχθούν και οι ιδιαίτερες ανάγκες κάθε περιοχής. Η Κασσάνδρα είναι ένας κορυφαίος τουριστικός προορισμός, με πάνω από τρία εκατομμύρια διανυκτερεύσεις τον χρόνο μόνο στα ξενοδοχεία. Ένας Δήμος περίπου 17.000 μόνιμων κατοίκων υποδέχεται εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες κατά τους θερινούς μήνες. Αυτό δημιουργεί τεράστια πίεση στην ύδρευση, στην αποχέτευση, στην καθαριότητα, στο οδικό δίκτυο και στους κοινόχρηστους χώρους, επηρεάζοντας άμεσα την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής των κατοίκων μας.
Αυτή η πραγματικότητα πρέπει να λαμβάνεται ουσιαστικά υπόψη στη χρηματοδότηση και στη στελέχωση, τόσο για την Κασσάνδρα όσο και για άλλους τουριστικούς προορισμούς με αντίστοιχες ανάγκες. Σε αυτή τη βάση εντάσσεται και η διεκδίκηση για απόδοση μέρους του Τέλους Ανθεκτικότητας στους Δήμους, σύμφωνα με την απόφαση της ΚΕΔΕ. Κάθε Δήμος έχει τις δικές του ιδιαιτερότητες και ανάγκες. Με σεβασμό σε αυτές, οφείλουμε να κινούμαστε συλλογικά και με όρους δικαιοσύνης.
Στο Συνέδριο της Καλαμάτας παρουσιάζεται η νέα, ολοκληρωμένη μελέτη της ΚΕΔΕ για το πραγματικό κόστος λειτουργίας των Δήμων. Με βάση αυτά τα επιστημονικά δεδομένα, ποια είναι η πρώτη «κόκκινη γραμμή» που θέτετε στην κυβέρνηση για την άμεση αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης;
Η πρώτη κόκκινη γραμμή είναι να εξασφαλίζεται η χρηματοδότηση που καλύπτει το πραγματικό κόστος λειτουργίας των Δήμων. Αυτό είναι το βασικό ζητούμενο. Σύμφωνα με τη μελέτη της ΚΕΔΕ, το λειτουργικό κόστος των Δήμων ξεπερνά τα 5 δισ. ευρώ, ενώ οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι διαμορφώνονται περίπου στα 2,9 δισ. ευρώ. Η επιστημονική τεκμηρίωση του κόστους πρέπει να οδηγήσει σε αντίστοιχη αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων και σε συγκεκριμένο σχέδιο κάλυψης του χρηματοδοτικού κενού.
Οι δημότες δικαιολογημένα έχουν ολοένα περισσότερες απαιτήσεις: ασφαλείς δρόμους και πεζοδρόμια, συντηρημένα σχολεία και κοινόχρηστους χώρους, αξιόπιστα δίκτυα, επαρκή δημοτικό φωτισμό και γρήγορη αποκατάσταση των βλαβών. Ταυτόχρονα, ζητούν να μην αυξάνονται τα δημοτικά τέλη. Κατανοώ απόλυτα αυτή την αγωνία, καθώς το αυξημένο κόστος διαβίωσης δυσκολεύει όλο και περισσότερο την καθημερινότητα των πολιτών. Η ανταπόκριση σε αυτές τις ανάγκες απαιτεί καθημερινή παρουσία των υπηρεσιών, προσωπικό, εξοπλισμό και σταθερούς πόρους, τους οποίους οι Δήμοι δυσκολευόμαστε να εξασφαλίσουμε.
Την ίδια στιγμή, οι αυξήσεις των μισθών, το ενεργειακό κόστος, οι ανατιμήσεις στις προμήθειες και οι πρόσθετες αρμοδιότητες δημιουργούν νέες απαιτήσεις στους δημοτικούς προϋπολογισμούς. Οι ανάγκες της τοπικής κοινωνίας εξελίσσονται συνεχώς και η χρηματοδότηση πρέπει να ακολουθεί αυτή την εξέλιξη.
Γι’ αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία ο μόνιμος μηχανισμός παρακολούθησης του λειτουργικού κόστους. Χρειαζόμαστε σταθερή χρηματοδότηση, η οποία να αναπροσαρμόζεται με αντικειμενικά κριτήρια και να λαμβάνει υπόψη τον πληθυσμό που πραγματικά εξυπηρετεί κάθε Δήμος.
Ειδικά στην ενέργεια, αυτό που συμβαίνει είναι αδιανόητο. Οι Δήμοι χρεωνόμαστε 24–26 λεπτά ανά κιλοβατώρα, ενώ οι μεγάλοι καταναλωτές πληρώνουν περίπου 6. Ο λόγος είναι ότι κάθε παροχή αντιμετωπίζεται απομονωμένα, ενώ ο Δήμος είναι ένας φορέας με εκατοντάδες παροχές για ύδρευση, δημοτικό φωτισμό, σχολεία και εγκαταστάσεις. Ο Δήμος Κασσάνδρας πληρώνει περίπου 6 εκατ. ευρώ τον χρόνο στη ΔΕΗ, χωρίς να αναγνωρίζεται ως μεγάλος καταναλωτής.Ζητάμε να λαμβάνεται υπόψη η συνολική κατανάλωση κάθε φορέα και να εξασφαλίζεται δίκαιη τιμολόγηση. Η μείωση αυτής της δαπάνης μπορεί να απελευθερώσει πολύτιμους πόρους για τις υπηρεσίες και τα έργα που χρειάζονται οι δημότες.
Το φετινό συνέδριο συμπίπτει με την εφαρμογή των ρυθμίσεων του Νέου Κώδικα. Θεωρείτε ότι το νέο αυτό πλαίσιο λύνει τα χέρια των Δημάρχων ή παραμένει η πολυπλοκότητα στις αρμοδιότητες;
Ο νέος Κώδικας κινείται σε σωστή βάση. Η συγκέντρωση και η συστηματοποίηση της νομοθεσίας αποτελούν ένα θετικό βήμα, που μπορεί να διευκολύνει τις υπηρεσίες και τους αιρετούς, να ενισχύσει την ασφάλεια δικαίου και να δημιουργήσει ένα σαφέστερο πλαίσιο λειτουργίας.
Η εφαρμογή του θα αναδείξει τις δυνατότητές του και τα σημεία που χρειάζονται βελτίωση. Χρειάζονται ενιαίες οδηγίες, επιμόρφωση του προσωπικού, αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων και πρακτική υποστήριξη των υπηρεσιών κατά την προσαρμογή τους.
Παράλληλα, πρέπει να συνεχιστεί η προσπάθεια για ουσιαστική αποκέντρωση και ενίσχυση της διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας των Δήμων. Εδώ παραμένει καθοριστική η θέση της ΚΕΔΕ: κάθε αρμοδιότητα πρέπει να συνοδεύεται από τους αντίστοιχους πόρους και το αναγκαίο προσωπικό.
Επομένως, έχουμε μια θετική βάση, η οποία χρειάζεται βελτιώσεις και σταθερό διάλογο μεταξύ Πολιτείας και Αυτοδιοίκησης. Στόχος είναι να διευκολυνθεί ουσιαστικά η λειτουργία των υπηρεσιών και να ενισχυθεί η δυνατότητα των Δήμων να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των πολιτών.
Η ατζέντα της Καλαμάτας δίνει τεράστια έμφαση στην κλιματική ανθεκτικότητα και τη διαχείριση του νερού. Έχουν οι Δήμοι τα απαραίτητα κονδύλια για έργα υποδομής;
Η διαχείριση του νερού και η κλιματική ανθεκτικότητα είναι δύο ζητήματα κορυφαίας προτεραιότητας για τον Δήμο Κασσάνδρας. Η απάντηση στο ερώτημά σας είναι σαφής: όχι, οι Δήμοι δεν διαθέτουν τα απαραίτητα κονδύλια για το σύνολο των αναγκαίων έργων. Χρειάζεται ένα νέο αναπτυξιακό πρόγραμμα τοπικών υποδομών, με σταθερή χρηματοδότηση, δυνατότητα πολυετούς σχεδιασμού και υποστήριξη των Δήμων στην προετοιμασία και στην υλοποίηση των έργων, όπου απαιτείται.
Στο ζήτημα του νερού, οι ρυθμίσεις για τη μεταφορά αρμοδιοτήτων προς την ΕΥΑΘ και την ΕΥΔΑΠ, με τη Χαλκιδική να εντάσσεται στον σχεδιασμό της ΕΥΑΘ, προχώρησαν χωρίς τον ουσιαστικό θεσμικό διάλογο και τη διαβούλευση με την Τοπική Αυτοδιοίκηση που απαιτεί μια τόσο σημαντική αλλαγή. Οι Δήμοι πρέπει να έχουν ενεργό ρόλο στις αποφάσεις που αφορούν τις υποδομές, τη δημοτική περιουσία και την εξυπηρέτηση των τοπικών κοινωνιών.
Ο Δήμος Κασσάνδρας έχει επενδύσει εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ σε μελέτες για την ολιστική διαχείριση αστικών λυμάτων και υδάτων. Είχαμε υποβάλει ολοκληρωμένη πρόταση στο Ολιστικό Πρόγραμμα Διαχείρισης Αστικών Λυμάτων και Ύδρευσης. Η προηγούμενη πρόσκληση ανακλήθηκε, ωστόσο έχει ήδη εκδοθεί νέα, στην οποία ο Δήμος μας περιλαμβάνεται εκ νέου στους δυνητικούς δικαιούχους, και προετοιμαζόμαστε για την επανυποβολή της πρότασής μας. Αυτή η δουλειά πρέπει να αξιοποιηθεί, με τον Δήμο να διατηρεί ουσιαστικό και πρωταγωνιστικό ρόλο στις αποφάσεις και στην υλοποίηση των έργων.
Η ολιστική διαχείριση είναι το ζητούμενο στη νέα εποχή. Για την Κασσάνδρα, το νερό, τα λύματα, η ενέργεια, η προστασία του περιβάλλοντος και η τουριστική ανάπτυξη είναι αλληλένδετα. Χρειάζεται ενιαίος σχεδιασμός για τη βιωσιμότητα του προορισμού, που να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την επάρκεια και την εξοικονόμηση νερού, τον περιορισμό των απωλειών, την επεξεργασία και την επαναχρησιμοποίηση των λυμάτων, όπου είναι εφικτό.
Αντίστοιχα, η κλιματική ανθεκτικότητα αφορά άμεσα την ασφάλεια και το μέλλον του τόπου μας. Η διάβρωση των ακτών, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και ο κίνδυνος φυσικών καταστροφών απαιτούν παρεμβάσεις πρόληψης, αντιπλημμυρικής και αντιπυρικής προστασίας, προστασίας των ακτών και ενίσχυσης της πολιτικής προστασίας. Η ανθεκτικότητα της Κασσάνδρας και η προστασία του περιβάλλοντος βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των προτεραιοτήτων μας.
Εδώ μπορεί να λειτουργήσει καθοριστικά η πρόταση της ΚΕΔΕ για το Τέλος Ανθεκτικότητας στην Κλιματική Κρίση. Η σχετική απόφαση της ΚΕΔΕ προτείνει, επί των συνολικών εσόδων του τέλους, το 48% να αποδίδεται στους οικείους Δήμους όπου παράγεται το έσοδο, το 12% να κατανέμεται αναδιανεμητικά στους Δήμους όλης της χώρας και το 40% να χρηματοδοτεί αποκλειστικά έργα ανθεκτικότητας, πολιτικής προστασίας, θωράκισης και αποκατάστασης από φυσικές καταστροφές, μέσω ειδικού προγράμματος για τους Δήμους. Είναι μια συγκεκριμένη πρόταση που συνδέει την επιστροφή πόρων στον τόπο όπου παράγονται με την αλληλεγγύη και τη χρηματοδότηση αναγκαίων έργων σε όλη τη χώρα.
Το κεντρικό σύνθημα του Συνεδρίου είναι «Ισχυροί Δήμοι – Ισχυρές Τοπικές Κοινωνίες». Πώς μεταφράζεται αυτό πρακτικά για την καθημερινότητα του δημότη, όταν οι υπηρεσίες σας αντιμετωπίζουν τόσο μεγάλες ελλείψεις σε εξειδικευμένο προσωπικό;
Για τον δημότη, ισχυρός Δήμος σημαίνει αποτελεσματικότητα, διαφάνεια, λογοδοσία, σεβασμό και αξιόπιστες υπηρεσίες: απάντηση σε ένα αίτημα, έγκαιρη αποκατάσταση μιας βλάβης, συντήρηση ενός σχολείου, λειτουργία μιας κοινωνικής δομής και προώθηση ενός αναγκαίου έργου.
Ο πολυετής προγραμματισμός προσλήψεων που διεκδικεί η ΚΕΔΕ πρέπει να στηριχθεί στις πραγματικές ανάγκες των υπηρεσιών, με προτεραιότητα στις κρίσιμες ειδικότητες. Χρειάζονται μηχανικοί, οικονομικά στελέχη, τεχνικό και κοινωνικό προσωπικό, καθώς και ταχύτερη κάλυψη των κενών. Στην Κασσάνδρα, οι ευκαιρίες απασχόλησης που προσφέρει η τοπική οικονομία, χάρη στα συγκριτικά πλεονεκτήματα του τόπου, κάνουν ακόμη δυσκολότερη την προσέλκυση και την παραμονή εξειδικευμένου προσωπικού στις δημοτικές υπηρεσίες.
Με τις σημερινές ελλείψεις εξειδικευμένου προσωπικού, η τεχνολογία πρέπει να παίξει καθοριστικό ρόλο. Η ψηφιοποίηση των διαδικασιών, η αυτοματοποίηση επαναλαμβανόμενων εργασιών και η διασύνδεση των υπηρεσιών μπορούν να εξοικονομήσουν πολύτιμο χρόνο για τους εργαζομένους και να βελτιώσουν την ταχύτητα και την ποιότητα της εξυπηρέτησης.
Θέλουμε η τεχνολογία, με την αξιοποίηση και της τεχνητής νοημοσύνης όπου μπορεί να προσφέρει ουσιαστική βοήθεια, να αυξήσει την αποτελεσματικότητά μας και να διευκολύνει την επικοινωνία του δημότη με τις υπηρεσίες του Δήμου. Στόχος είναι όσο το δυνατόν περισσότερες διαδικασίες να ολοκληρώνονται εξ αποστάσεως, περιορίζοντας τις περιττές μετακινήσεις και την ταλαιπωρία, χωρίς εκπτώσεις στην ποιότητα της εξυπηρέτησης. Πάντα με ιδιαίτερη μέριμνα για τους ευάλωτους πολίτες και με διατήρηση της προσωπικής υποστήριξης για όσους τη χρειάζονται.
Αυτό απαιτεί σύγχρονα εργαλεία, εκπαίδευση του προσωπικού και καλύτερη εσωτερική οργάνωση.
