Δήμαρχος Πάρου, Κώστας Μπιζάς: “Οι αλλαγές θα παραμένουν ημιτελείς αν δεν ξεκαθαρίσει το τοπίο των αρμοδιοτήτων”
Με άξονα τις ιδιαίτερες ανάγκες των Κυκλάδων, ο Δήμαρχος Πάρου, Κώστας Μπιζάς, καταθέτει τη δική του νησιωτική προσέγγιση μέσω του otanews.gr. Ενόψει του Ετήσιου Τακτικού Συνεδρίου της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα, ο κ. Μπιζάς επισημαίνει ότι η γεωγραφική ιδιαιτερότητα και η τεράστια πληθυσμιακή επιβάρυνση κατά την τουριστική περίοδο πολλαπλασιάζουν τις υποχρεώσεις των νησιωτικών ΟΤΑ, καθιστώντας αναγκαία μια κοινή και ισχυρή αυτοδιοικητική φωνή.
Μέσα από τη συζήτηση, ο Δήμαρχος αναδεικνύει τη νέα επιστημονική μελέτη ως το κατάλληλο υπόβαθρο για μια δίκαιη κατανομή των κρατικών πόρων, ζητώντας να λαμβάνονται υπόψη αντικειμενικά κριτήρια όπως η εποχικότητα και η νησιωτικότητα. Σχολιάζοντας τον Νέο Κώδικα, τονίζει ότι οι αλλαγές θα παραμένουν ημιτελείς αν δεν ξεκαθαρίσει το τοπίο των αρμοδιοτήτων ανάμεσα στο κράτος, τις περιφέρειες και την πρωτοβάθμια αυτοδιοίκηση. Ιδιαίτερη μνεία κάνει στο κρίσιμο ζήτημα της διαχείρισης του νερού, φέρνοντας ως θετικό παράδειγμα αποτελεσματικότητας το έργο της ΔΕΥΑ Πάρου με την αξιοποίηση των μονάδων αφαλάτωσης, προειδοποιώντας ωστόσο ότι οι πόροι για την κλιματική ανθεκτικότητα δεν επαρκούν. Τέλος, υπογραμμίζει ότι το σύνθημα για ισχυρές κοινωνίες προϋποθέτει ένα στοχευμένο πρόγραμμα μόνιμων προσλήψεων για την αντιμετώπιση της σοβαρής υποστελέχωσης των τεχνικών υπηρεσιών στην περιφέρεια.
Ακολουθεί η πλήρης συνέντευξη:
Καταρχάς με τι προσδοκίες μεταβαίνετε στην Καλαμάτα για το Συνέδριο της ΚΕΔΕ;

Ελπίζω ότι το Συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας θα αποτελέσει μια ουσιαστική ευκαιρία ανάδειξης των πραγματικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει η Τοπική Αυτοδιοίκηση και, κυρίως, θα οδηγήσει σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις και λύσεις από την Πολιτεία.

Οι Δήμοι βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή εξυπηρέτησης των πολιτών, καλούμενοι να ανταποκριθούν σε ολοένα και περισσότερες αρμοδιότητες, συχνά χωρίς τους αντίστοιχους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους.

Για τους νησιωτικούς Δήμους, όπως ο Δήμος Πάρου, οι προκλήσεις είναι ακόμη μεγαλύτερες, καθώς η εποχική αύξηση του πληθυσμού, οι ιδιαίτερες γεωγραφικές συνθήκες και το αυξημένο κόστος παροχής υπηρεσιών δημιουργούν πρόσθετες ανάγκες.

Προσδοκώ, λοιπόν, ένα Συνέδριο με ενιαία και ισχυρή φωνή της Αυτοδιοίκησης, με κοινές διεκδικήσεις και σαφές μήνυμα προς την κυβέρνηση ότι η ενίσχυση των Δήμων δεν αποτελεί απλώς ένα αίτημα της Αυτοδιοίκησης, αλλά αναγκαία προϋπόθεση για την ισόρροπη ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών.

Στο Συνέδριο της Καλαμάτας παρουσιάζεται η νέα, ολοκληρωμένη μελέτη της ΚΕΔΕ για το πραγματικό κόστος λειτουργίας των Δήμων. Με βάση αυτά τα επιστημονικά δεδομένα, ποια είναι η πρώτη «κόκκινη γραμμή» που θέτετε στην κυβέρνηση για την άμεση αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης;

Η πρώτη και αδιαπραγμάτευτη διεκδίκηση είναι η ουσιαστική αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης, ώστε να ανταποκρίνεται στο πραγματικό κόστος λειτουργίας των Δήμων και στις αρμοδιότητες που έχουν αναλάβει.

Δεν είναι δυνατόν να μεταφέρονται διαρκώς νέες ευθύνες στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, χωρίς να διασφαλίζονται οι αναγκαίοι οικονομικοί πόροι για την άσκησή τους. Η υποχρηματοδότηση περιορίζει την επιχειρησιακή δυνατότητα των Δήμων, δυσχεραίνει την υλοποίηση έργων και υπονομεύει την ποιότητα των υπηρεσιών προς τους πολίτες.

Η μελέτη της ΚΕΔΕ πρέπει να αποτελέσει τη βάση για μια νέα, δίκαιη και διαφανή κατανομή των κρατικών πόρων, λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο τον πληθυσμό, αλλά και τις πραγματικές λειτουργικές ανάγκες κάθε Δήμου, τη γεωγραφική του ιδιαιτερότητα, τη νησιωτικότητα και την εποχική επιβάρυνση.

Για την Πάρο, η σημαντική αύξηση του πληθυσμού κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου συνεπάγεται πολλαπλάσιες ανάγκες σε καθαριότητα, ύδρευση, αποχέτευση, πολιτική προστασία και καθημερινές δημοτικές υπηρεσίες. Αυτές οι ανάγκες πρέπει να αποτυπώνονται και στην κρατική χρηματοδότηση.

Δεν ζητάμε προνομιακή μεταχείριση. Ζητάμε δίκαιη χρηματοδότηση, ανάλογη με τις πραγματικές υποχρεώσεις και τις ιδιαιτερότητες κάθε Δήμου.

Το φετινό συνέδριο συμπίπτει με την εφαρμογή των ρυθμίσεων του Νέου Κώδικα. Θεωρείτε ότι το νέο αυτό πλαίσιο λύνει τα χέρια των Δημάρχων ή παραμένει η πολυπλοκότητα στις αρμοδιότητες;

Η κωδικοποίηση και ο εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου της Αυτοδιοίκησης είναι αναμφίβολα αναγκαία βήματα. Ωστόσο, η θέσπιση ενός νέου Κώδικα από μόνη της δεν αρκεί για να αντιμετωπίσει τις χρόνιες δυσλειτουργίες που βιώνουν οι Δήμοι.

Το ζητούμενο είναι να υπάρξει σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ του κεντρικού κράτους, των Περιφερειών και των Δήμων, ώστε να γνωρίζουμε ποιος έχει την ευθύνη, ποιος αποφασίζει και, κυρίως, ποιος διαθέτει τους πόρους και τα μέσα για να υλοποιήσει κάθε πολιτική.

Η πολυπλοκότητα των αρμοδιοτήτων, οι αλληλοεπικαλύψεις και οι χρονοβόρες διοικητικές διαδικασίες εξακολουθούν να δυσκολεύουν το έργο των αιρετών και των δημοτικών υπηρεσιών.

Χρειαζόμαστε ένα θεσμικό πλαίσιο που θα ενισχύει την αυτοτέλεια των Δήμων, θα απλοποιεί τις διαδικασίες και θα επιτρέπει την ταχύτερη λήψη αποφάσεων προς όφελος των πολιτών. Η αποκέντρωση, όμως, πρέπει να συνοδεύεται από τους αντίστοιχους πόρους και το απαραίτητο προσωπικό. Διαφορετικά, κινδυνεύει να παραμείνει μια μεταφορά ευθυνών χωρίς πραγματική δυνατότητα άσκησής τους.

Η ατζέντα της Καλαμάτας δίνει τεράστια έμφαση στην κλιματική ανθεκτικότητα και τη διαχείριση του νερού. Έχουν οι Δήμοι τα απαραίτητα κονδύλια για έργα υποδομής;

Δυστυχώς, οι διαθέσιμοι πόροι δεν επαρκούν για να καλύψουν το σύνολο των αναγκών και των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι Δήμοι στον τομέα της κλιματικής ανθεκτικότητας και των βασικών υποδομών.

Η κλιματική κρίση δεν αποτελεί πλέον μια μελλοντική απειλή, αλλά μια πραγματικότητα που απαιτεί άμεσο σχεδιασμό, πρόληψη και σημαντικές επενδύσεις. Η αντιπλημμυρική προστασία, η διαχείριση των υδάτινων πόρων, η αναβάθμιση των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης και η δημιουργία σύγχρονων εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων είναι ζητήματα ζωτικής σημασίας.

Ειδικά για την Πάρο, η διαχείριση του νερού αποτελεί διαχρονικά μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις. Η Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης και Αποχέτευσης Πάρου (ΔΕΥΑΠ) έχει επιτελέσει και συνεχίζει να επιτελεί σημαντικό έργο, αποτελώντας ένα ιδιαίτερα θετικό παράδειγμα αποτελεσματικής λειτουργίας δημοτικής επιχείρησης. Με συστηματικό σχεδιασμό, σημαντικές παρεμβάσεις στα δίκτυα και την αξιοποίηση μονάδων αφαλάτωσης, έχει συμβάλει καθοριστικά στην ενίσχυση της υδροδοτικής επάρκειας του νησιού.

Ωστόσο, η αυξανόμενη τουριστική δραστηριότητα, η εποχική πληθυσμιακή επιβάρυνση και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής δημιουργούν διαρκώς νέες απαιτήσεις. Για τον λόγο αυτό, είναι απαραίτητη η συνέχιση και ενίσχυση των επενδύσεων σε σύγχρονες υποδομές ύδρευσης, αποχέτευσης και επεξεργασίας λυμάτων, καθώς και η εξασφάλιση σταθερών χρηματοδοτικών πόρων για τη συντήρηση και την περαιτέρω αναβάθμισή τους.

Απαιτούνται σταθερά χρηματοδοτικά εργαλεία, με επαρκείς προϋπολογισμούς και απλούστερες διαδικασίες ένταξης και υλοποίησης έργων. Δεν μπορούμε να ζητάμε από τους Δήμους να είναι αποτελεσματικοί στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, χωρίς να τους παρέχουμε τα απαραίτητα μέσα.

Η ανθεκτικότητα των νησιών μας είναι άμεσα συνδεδεμένη με την προστασία του περιβάλλοντος, την ποιότητα ζωής των κατοίκων και τη βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη.

Το κεντρικό σύνθημα του Συνεδρίου είναι «Ισχυροί Δήμοι – Ισχυρές Τοπικές Κοινωνίες». Πώς μεταφράζεται αυτό πρακτικά για την καθημερινότητα του δημότη, όταν οι υπηρεσίες σας αντιμετωπίζουν τόσο μεγάλες ελλείψεις σε εξειδικευμένο προσωπικό;

Ισχυρός Δήμος σημαίνει Δήμος που μπορεί να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά στις ανάγκες των πολιτών του. Σημαίνει καθαρούς κοινόχρηστους χώρους, ασφαλείς δρόμους, επαρκείς υποδομές ύδρευσης και αποχέτευσης, αποτελεσματική πολιτική προστασία, ποιοτικές κοινωνικές υπηρεσίες και δυνατότητα υλοποίησης έργων που βελτιώνουν την καθημερινότητα.

Για να επιτευχθούν όλα αυτά, όμως, απαιτούνται επαρκείς και στελεχωμένες δημοτικές υπηρεσίες. Η υποστελέχωση αποτελεί σήμερα ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Ιδιαίτερα σε μικρούς και νησιωτικούς Δήμους, η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού στις Τεχνικές Υπηρεσίες και σε κρίσιμες διοικητικές ειδικότητες περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα σχεδιασμού, ωρίμανσης και υλοποίησης έργων.

Δεν είναι δυνατόν να απαιτούμε από τους Δήμους να ανταποκρίνονται σε αυξημένες και σύνθετες υποχρεώσεις, όταν δεν διαθέτουν το αναγκαίο ανθρώπινο δυναμικό. Χρειάζεται ένα ουσιαστικό πρόγραμμα ενίσχυσης των δημοτικών υπηρεσιών με μόνιμο προσωπικό, μέσα από διαδικασίες που θα λαμβάνουν υπόψη τις πραγματικές ανάγκες κάθε περιοχής και τις ιδιαίτερες συνθήκες των νησιωτικών Δήμων.

Στον Δήμο Πάρου εργαζόμαστε καθημερινά, με τις δυνατότητες που διαθέτουμε, για να βελτιώνουμε τις υπηρεσίες προς τους κατοίκους και τους επισκέπτες του νησιού μας.

Πιστεύω ότι το σύνθημα «Ισχυροί Δήμοι – Ισχυρές Τοπικές Κοινωνίες» δεν πρέπει να μείνει μια διακήρυξη. Πρέπει να μετατραπεί σε συγκεκριμένες πολιτικές αποφάσεις, με περισσότερους πόρους, επαρκές προσωπικό και πραγματική διοικητική αυτοτέλεια. Γιατί ισχυρή Αυτοδιοίκηση σημαίνει ισχυρή κοινωνία, καλύτερη καθημερινότητα και προοπτική βιώσιμης ανάπτυξης για κάθε τόπο.