Δήμαρχος Τήνου, Παναγιώτης Κροντηράς: “Είναι διπλάσιος ο αντίκτυπος που επιφέρουν το αυξημένο κόστος των μεταφορών και ο γεωγραφικός κατακερματισμός στους νησιωτικούς Δήμους”
Με έμφαση στη νησιωτική γεωγραφία και στις ιδιαίτερες θεσμικές πιέσεις που δέχονται οι Κυκλάδες, ο Δήμαρχος Τήνου, Παναγιώτης Κροντηράς, παρουσιάζει τις θέσεις του στο otanews.gr. Ο κ. Κροντηράς αναλύει τον διπλάσιο αντίκτυπο που επιφέρουν το αυξημένο κόστος των μεταφορών και ο γεωγραφικός κατακερματισμός στους νησιωτικούς Δήμους, ζητώντας από την Πολιτεία τη θέσπιση ενός σταθερού «νησιωτικού συντελεστή» στην κρατική χρηματοδότηση.
Στη συζήτηση που ακολουθεί, ο Δήμαρχος αναδεικνύει τη νέα μελέτη της ΚΕΔΕ ως ένα ακλόνητο εργαλείο επιστημονικής ακρίβειας και θέτει ως κόκκινη γραμμή την πλήρη κάλυψη του ενεργειακού κόστους για ζωτικές υποδομές, όπως οι μονάδες αφαλάτωσης και τα αντλιοστάσια, παράλληλα με την κατάργηση του τέλους ταφής. Τοποθετείται με μετρημένη αισιοδοξία αλλά και δομική επιφυλακτικότητα απέναντι στον Νέο Κώδικα, φέρνοντας ως παράδειγμα διοικητικού αδιεξόδου το ζήτημα των ανεπιτήρητων παραγωγικών ζώων, όπου οι Δήμοι καλούνται να κάνουν τον «αγροφύλακα» χωρίς μέσα και εξειδικευμένο προσωπικό. Παράλληλα, αναφέρεται στην έγκαιρη απόφαση της Δημοτικής Αρχής να κηρύξει το νησί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης τον Ιούνιο για την άμεση αντιμετώπιση της λειψυδρίας, στηλιτεύοντας τις μικροπολιτικές σκοπιμότητες της τοπικής αντιπολίτευσης. Τέλος, προτάσσει το νοικοκυρεμένο έργο του Δήμου με τη μείωση των απευθείας αναθέσεων και συνδέει την καθημερινότητα του πολίτη με την επιτακτική ανάγκη παροχής στεγαστικών κινήτρων σε νέους επιστήμονες, καθώς και με τον ψηφιακό μετασχηματισμό μέσω δικτύων οπτικών ινών.
Ακολουθεί η πλήρης συνέντευξη:



Στο Συνέδριο της Καλαμάτας παρουσιάζεται η νέα, ολοκληρωμένη μελέτη της ΚΕΔΕ για το πραγματικό κόστος λειτουργίας των Δήμων. Με βάση αυτά τα επιστημονικά δεδομένα, ποια είναι η πρώτη «κόκκινη γραμμή» που θέτετε στην κυβέρνηση για την άμεση αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης;

Η νέα, ολοκληρωμένη μελέτη της ΚΕΔΕ δεν κάνει τίποτα άλλο από το να αποτυπώνει με επιστημονική ακρίβεια αυτό που βιώνουμε καθημερινά στο πεδίο: το λειτουργικό κόστος των Δήμων έχει εκτοξευθεί εξαιτίας της ενεργειακής κρίσης, των πληθωριστικών πιέσεων και των αλλεπάλληλων αρμοδιοτήτων που μας μεταβιβάζονται χωρίς τους ανάλογους πόρους. Στους νησιωτικούς Δήμους, λόγω του γεωγραφικού κατακερματισμού και του αυξημένου κόστους μεταφορών και υλικών, το βάρος αυτό είναι διπλάσιο.

Η δική μας πρώτη «κόκκινη γραμμή» προς την κυβέρνηση είναι η άμεση και γενναία αναπροσαρμογή των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ). Απαιτούμε να σταματήσει η χρηματοδότηση των Δήμων με βάση ξεπερασμένα κριτήρια του παρελθόντος και να ληφθούν υπόψη τα πραγματικά επιστημονικά δεδομένα του σήμερα.

Για την Τήνο, αυτό σημαίνει στην πράξη:

• Πλήρη κάλυψη του ενεργειακού κόστους για τις βασικές και ζωτικές υποδομές του νησιού μας (όπως οι μονάδες αφαλάτωσης, τα αντλιοστάσια και ο οδικός φωτισμός).

• Ουσιαστική ελάφρυνση ή κατάργηση του τέλους ταφής, το οποίο επιβαρύνει άδικα τους προϋπολογισμούς μας την ώρα που προσπαθούμε να στήσουμε σύγχρονα συστήματα ανακύκλωσης.

• Θεσμοθέτηση ειδικού «νησιωτικού συντελεστή» στην κατανομή των πόρων, ώστε να καλύπτεται το πραγματικό κόστος λειτουργίας ενός νησιωτικού Δήμου καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.



Το φετινό συνέδριο συμπίπτει με την εφαρμογή των ρυθμίσεων του Νέου Κώδικα. Θεωρείτε ότι το νέο αυτό πλαίσιο λύνει τα χέρια των Δημάρχων, ή παραμένει η πολυπλοκότητα στις αρμοδιότητες;

Σε κάθε μεγάλη διοικητική μεταρρύθμιση, όπως αυτή του Νέου Κώδικα, υπάρχουν πάντα δύο όψεις: τα θετικά στοιχεία που δημιουργούν προσδοκίες, αλλά και τα σημεία που απαιτούν προσοχή και εγρήγορση. Δεν πρόκειται για ένα θέμα που επιδέχεται αφορισμούς ή στείρα αντιπολιτευτική διάθεση, αλλά για μια ζωντανή διαδικασία που οφείλουμε να την αξιολογήσουμε με θεσμική σοβαρότητα.

Από τη μία πλευρά, είναι αδιαμφισβήτητο ότι ο Νέος Κώδικας εισάγει θετικές τομές. Επιχειρεί έναν απαραίτητο εκσυγχρονισμό, φέρνει κανόνες διαφάνειας και προσπαθεί να κωδικοποιήσει ένα δαιδαλώδες νομοθετικό πλαίσιο δεκαετιών, δίνοντάς μας ορισμένα νέα εργαλεία για την οργάνωση των υπηρεσιών μας.

Από την άλλη πλευρά, επειδή το νέο αυτό πλαίσιο δεν το έχουμε δει ακόμα πλήρως στην εφαρμογή του στην καθημερινότητα, παραμένουμε εύλογα επιφυλακτικοί. Η εμπειρία μας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση λέει ότι η γραφειοκρατία και η πολυπλοκότητα στις επικαλύψεις αρμοδιοτήτων —μεταξύ Κεντρικής Διοίκησης, Περιφερειών και Δήμων— δεν εξαφανίζονται αυτόματα με ένα νομοσχέδιο, αν δεν συνοδεύονται από την κατάλληλη διοικητική υποστήριξη.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της δυσλειτουργίας και της μετακύλισης ευθυνών είναι το μείζον πρόβλημα με τα ανεπιτήρητα παραγωγικά ζώα. Ενώ η Πολιτεία αναθέτει τη διαχείριση και την περισυλλογή τους στους Δήμους, μας αφήνει ουσιαστικά αφοπλισμένους: χωρίς το εξειδικευμένο προσωπικό, χωρίς τις κατάλληλες υποδομές φιλοξενίας και χωρίς ένα ευέλικτο θεσμικό πλαίσιο που να καταλογίζει άμεσα και αυστηρά τις κυρώσεις στους πραγματικούς υπαίτιους. Στον Δήμο Τήνου δίνουμε καθημερινή μάχη για την προστασία των καλλιεργειών, του οδικού δικτύου και της ασφάλειας των δημοτών μας, όμως η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να κάνει τον «αγροφύλακα» χωρίς μέσα.

Γι’ αυτό ακριβώς η στάση μας είναι μετρημένα αισιόδοξη αλλά και ουσιαστικά επιφυλακτική. Στηρίζουμε κάθε βήμα προόδου, αλλά περιμένουμε να δούμε πώς θα λειτουργήσουν στην πράξη οι νέες ρυθμίσεις. Τα χέρια των Δημάρχων θα λυθούν πραγματικά μόνο αν η νέα νομοθεσία αποδειχθεί ευέλικτη στην πράξη και αν η Πολιτεία διασφαλίσει ότι κάθε νέα αρμοδιότητα θα συνοδεύεται από τους αντίστοιχους πόρους, το προσωπικό και τα ξεκάθαρα εργαλεία ελέγχου.



Η ατζέντα της Καλαμάτας δίνει τεράστια έμφαση στην κλιματική ανθεκτικότητα και τη διαχείριση του νερού. Έχουν οι Δήμοι τα απαραίτητα κονδύλια για έργα υποδομής;

Η κλιματική κρίση είναι ήδη εδώ και η αντιμετώπισή της αποτελεί πρώτη προτεραιότητα, ιδιαίτερα για τις νησιωτικές περιοχές. Στον Δήμο Τήνου, όσον αφορά το φλέγον ζήτημα της λειψυδρίας, δεν μείναμε θεατές. Κινηθήκαμε έγκαιρα, συγκροτημένα και διεκδικητικά, εξασφαλίζοντας μια ουσιαστική και εποικοδομητική συνεργασία με το αρμόδιο Υπουργείο, το οποίο στηρίζει έμπρακτα τις προσπάθειες και τις διεκδικήσεις μας.

Υπάρχουν διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία, όμως απέναντι σε ακραίες καιρικές και περιβαλλοντικές συνθήκες χρειάστηκε να ενεργοποιήσουμε και έκτακτους μηχανισμούς. Έτσι, στις αρχές του καλοκαιριού, τον Ιούνιο, προχωρήσαμε στην κήρυξη του Δήμου μας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης Πολιτικής Προστασίας —ένα αμιγώς ευέλικτο χρηματοδοτικό εργαλείο για την άμεση άντληση πόρων και την επιτάχυνση των διαδικασιών. Παρά το γεγονός ότι εξηγήσαμε από την πρώτη στιγμή με απόλυτη διαφάνεια τον σκοπό και τη σημασία αυτού του μέτρου, παρατηρήθηκε μια ανησυχία στην τοπική κοινωνία. Αυτή η ανησυχία, δυστυχώς, τροφοδοτήθηκε από μεμονωμένες φωνές της αντιπολίτευσης, οι οποίες προτίμησαν να εξυπηρετήσουν μικροπολιτικές σκοπιμότητες αντί να σταθούν δίπλα στην προσπάθεια του νησιού.

Στην πράξη, ωστόσο, η επιλογή μας αυτή δικαιώθηκε πλήρως: μας έδωσε τη δυνατότητα να προχωρήσουμε άμεσα σε απαραίτητες παρεμβάσεις, να ενισχύσουμε το δίκτυο και τις υποδομές μας και να θωρακίσουμε την Τήνο σε μια δύσκολη συγκυρία.

Επιπλέον, αξίζει να υπογραμμιστεί ότι από την πρώτη κιόλας ημέρα της θητείας μας έχουμε κάνει τεράστια βήματα μπροστά. Τα στοιχεία μιλούν από μόνα τους: αν ανατρέξει κανείς στο έργο μας, θα διαπιστώσει στην πράξη πόσο υπεύθυνα, νοικοκυρεμένα και με απόλυτη διαφάνεια διαχειριζόμαστε το δημόσιο χρήμα, περιορίζοντας στο ελάχιστο τις απευθείας αναθέσεις και δίνοντας απόλυτη προτεραιότητα σε ανοιχτούς, διαφανείς διαγωνισμούς και σε έργα ουσίας.

Αυτό που περιμένουμε από το Συνέδριο της Καλαμάτας είναι να αναδειχθεί η ανάγκη για έναν μόνιμο, θεσμοθετημένο μηχανισμό υποστήριξης των νησιών. Ζητάμε την περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας μας με την Κεντρική Διοίκηση, με τακτικά και ευέλικτα χρηματοδοτικά προγράμματα κλιματικής ανθεκτικότητας. Στόχος μας δεν είναι να τρέχουμε πίσω από τις εκτάκτους ανάγκες, αλλά να σχεδιάζουμε με διορατικότητα, να θωρακίζουμε την ποιότητα ζωής των κατοίκων μας και να διασφαλίζουμε ότι η Τήνος θα διαθέτει σύγχρονες, ανθεκτικές υποδομές για τις επόμενες γενιές.



Το κεντρικό σύνθημα του Συνεδρίου είναι «Ισχυροί Δήμοι – Ισχυρές Τοπικές Κοινωνίες». Πώς μεταφράζεται αυτό πρακτικά για την καθημερινότητα του δημότη, όταν οι υπηρεσίες σας αντιμετωπίζουν τόσο μεγάλες ελλείψεις σε εξειδικευμένο προσωπικό;

Το σύνθημα του Συνεδρίου συμπυκνώνει την ουσία της Αυτοδιοίκησης: δεν μπορεί να υπάρχει ισχυρή τοπική κοινωνία χωρίς έναν Δήμο ικανό να στηρίξει τον δημότη στην καθημερινότητά του. Ωστόσο, για να μην μείνει η φράση αυτή ένα ωραίο σύνθημα στα χαρτιά, πρέπει να αντιμετωπίσουμε το μεγαλύτερο αγκάθι που φράζει τον δρόμο μας: τη δραματική υποστελέχωση των υπηρεσιών μας.

Όταν οι Τεχνικές Υπηρεσίες, η Υπηρεσία Ύδρευσης και οι Κοινωνικές Δομές λειτουργούν στο όριο της εξάντλησης με ελάχιστο προσωπικό, η καθημερινότητα του δημότη επηρεάζεται άμεσα.

Για να σπάσουμε αυτόν τον φαύλο κύκλο, απαιτούνται δύο καίριες κινήσεις:

1. Απελευθέρωση και επιτάχυνση των προσλήψεων εξειδικευμένου τεχνικού και επιστημονικού προσωπικού (μηχανικών, τεχνιτών, χειριστών), με ευέλικτες διαδικασίες προσαρμοσμένες στις ιδιαίτερες ανάγκες των νησιωτικών περιοχών, με παράλληλη θεσμοθέτηση γενναίων οικονομικών και στεγαστικών κινήτρων από την Πολιτεία για την προσέλκυση και παραμονή νέων επιστημόνων στα νησιά.

2. Ουσιαστικός ψηφιακός μετασχηματισμός και σύγχρονες υποδομές. Η μετάβαση σε μια νέα ψηφιοποιημένη εποχή —με την αξιοποίηση σύγχρονων δικτύων υψηλών ταχυτήτων και οπτικών ινών— είναι μονόδρομος για τη σύγχρονη διοίκηση. Ένας «Ισχυρός Δήμος» δεν μπορεί να λειτουργεί με τις αγκυλώσεις του χθες. Με την πλήρη ψηφιοποίηση των συναλλαγών του δημότη και τη διασύνδεση των υπηρεσιών, απαλλάσσουμε τους πολίτες από περιττή ταλαιπωρία και επιτρέπουμε στο λιγοστό προσωπικό μας να αφοσιωθεί στα κρίσιμα έργα υποδομής.

Δεν ζητάμε χάρες από την Κεντρική Διοίκηση· διεκδικούμε τα απαραίτητα εργαλεία, την τεχνολογία και τους ανθρώπους για να προσφέρουμε στους κατοίκους της Τήνου τις υπηρεσίες και την ποιότητα ζωής που δικαιούνται.