Με τον αριθμό 5325 δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ο νέος νόμος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο οποίος φέρνει ριζικές αλλαγές στη διαχείριση των υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης στην Ελλάδα. Ο νόμος τιτλοφορείται «Επέκταση αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, ενίσχυση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων, ρυθμίσεις για τον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας και λοιπές διατάξεις» και δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α΄ 122 της 31ης Ιουλίου 2026.
Ο νέος νόμος αποτελεί μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στον τομέα του νερού, καθώς αλλάζει τον χάρτη των φορέων που παρέχουν υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης, επηρεάζοντας άμεσα δεκάδες Δήμους και Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ).
Μεγαλώνει η ΕΥΔΑΠ
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την επέκταση της γεωγραφικής αρμοδιότητας της ΕΥΔΑΠ. Μέχρι σήμερα η εταιρεία δραστηριοποιούνταν κυρίως στο λεκανοπέδιο Αττικής. Με τον νέο νόμο αναλαμβάνει πλέον την παροχή υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης στο σύνολο σχεδόν της Περιφέρειας Αττικής, καθώς και στις Περιφερειακές Ενότητες Βοιωτίας, Φωκίδας και Εύβοιας, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις, όπως οι Δήμοι Κυθήρων, Αντικυθήρων, Πόρου, Σπετσών, Τροιζηνίας, Ύδρας και Σκύρου.
Αντίστοιχα, η ΕΥΑΘ επεκτείνει την αρμοδιότητά της σε όλους τους Δήμους των Περιφερειακών Ενοτήτων Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής.
Τι αλλάζει για τις ΔΕΥΑ
Ο νόμος προβλέπει ότι τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού των φορέων που σήμερα παρέχουν υπηρεσίες ύδατος στις περιοχές αυτές μεταβιβάζονται στην ΕΥΔΑΠ ή την ΕΥΑΘ, οι οποίες καθίστανται ειδικοί διάδοχοι. Η διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρωθεί εντός δώδεκα μηνών από την έναρξη ισχύος του νόμου, ενώ οι υφιστάμενοι πάροχοι οφείλουν μέσα σε τρεις μήνες να αποστείλουν πλήρη φάκελο με όλα τα οικονομικά και λειτουργικά στοιχεία τους.
Η πρόβλεψη αυτή σηματοδοτεί ουσιαστικά τη μετάβαση από το σημερινό κατακερματισμένο μοντέλο λειτουργίας πολλών δημοτικών επιχειρήσεων σε ένα πιο συγκεντρωτικό σχήμα διαχείρισης.
Ενισχύεται η ΡΑΑΕΥ
Παράλληλα, ο νόμος ενισχύει σημαντικά τις αρμοδιότητες της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), η οποία αποκτά αυξημένο εποπτικό ρόλο στους παρόχους υπηρεσιών ύδατος.
Μεταξύ άλλων:
- θα εγκρίνει τα τιμολόγια των παρόχων,
- αποκτά νέες ελεγκτικές αρμοδιότητες,
- μπορεί να επιβάλλει διοικητικές κυρώσεις σε περιπτώσεις παραβάσεων.
Ρυθμίσεις και για τη λειψυδρία
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην αντιμετώπιση της λειψυδρίας. Ο νόμος εισάγει ειδικές διαδικασίες για την επιτάχυνση έργων ύδρευσης σε περιοχές που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα επάρκειας νερού, ενώ προβλέπει ταχύτερες διαδικασίες για έργα που κρίνονται κατεπείγοντα.
Πολεοδομία, ΑΠΕ και αγροτικές ενισχύσεις
Πέρα από τις διατάξεις για το νερό, ο Ν. 5325 περιλαμβάνει και ευρύ φάσμα ρυθμίσεων που αφορούν:
- την πολεοδόμηση εγκαταλελειμμένων και φθινόντων οικισμών,
- ζητήματα προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος,
- την προώθηση έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας,
- την αυτοκατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας,
- μέτρα για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας,
- οικονομικές ενισχύσεις σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις που επλήγησαν από τα ακραία καιρικά φαινόμενα του Ιουλίου 2026.
Τι σημαίνει για την Τοπική Αυτοδιοίκηση
Οι αλλαγές που εισάγει ο Ν. 5325 αναμένεται να επηρεάσουν άμεσα τη λειτουργία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η μεταφορά αρμοδιοτήτων από τις δημοτικές επιχειρήσεις προς την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ αλλάζει το μοντέλο διοίκησης των υπηρεσιών ύδατος και δημιουργεί νέα δεδομένα για Δήμους, εργαζόμενους και πολίτες.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι στόχος είναι η βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών, η ενίσχυση των επενδύσεων και η αποτελεσματικότερη διαχείριση του νερού ως δημόσιου αγαθού. Από την άλλη πλευρά, αρκετοί εκπρόσωποι της Αυτοδιοίκησης εκφράζουν ανησυχίες για τη συγκέντρωση των αρμοδιοτήτων και τη μείωση του ρόλου των δημοτικών επιχειρήσεων, εκτιμώντας ότι η εφαρμογή του νέου πλαισίου θα αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που θα απασχολήσουν τους Δήμους το επόμενο διάστημα.
