Ο Χάρης Δούκας στη Γενική Συνέλευση της ΚΕΔΕ: «Ο νέος Κώδικας οδηγεί την Αυτοδιοίκηση σε θεσμική υποχώρηση»»

 

Με μια ιδιαίτερα αιχμηρή και πολιτικά φορτισμένη τοποθέτηση παρενέβη ο Χάρης Δούκας στη Γενική Συνέλευση της ΚΕΔΕ για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, θέτοντας το καίριο ερώτημα: ποιον Κώδικα χρειαζόμαστε και για ποια Αυτοδιοίκηση.

Στην εισαγωγή της ομιλίας του αναγνώρισε ότι έχει γίνει σημαντική δουλειά από τις επιτροπές της ΚΕΔΕ και ότι μεγάλο μέρος των παρατηρήσεων και προτάσεων βρίσκουν σύμφωνους πολλούς δημάρχους. Όπως σημείωσε, στον Κώδικα υπάρχουν θετικά στοιχεία: επιχειρείται συστηματική κωδικοποίηση δεκάδων νομοθετημάτων, γίνεται προσπάθεια απλοποίησης διαδικασιών και εισάγονται ρυθμίσεις για ταχύτερη διοικητική λειτουργία των δήμων. Πρόκειται, όπως είπε, για ρυθμίσεις που μπορούν να διευκολύνουν την καθημερινή διοίκηση και αξίζουν αναγνώρισης.

Ωστόσο, ο Χάρης Δούκας ξεκαθάρισε ότι το κεντρικό ζήτημα παραμένει άλυτο. Υπενθύμισε ότι μόλις την προηγούμενη ημέρα οι δήμοι βγήκαν στους δρόμους, με αποφάσεις δημοτικών συμβουλίων και κλείσιμο υπηρεσιών, διαμαρτυρόμενοι για την υποχρηματοδότηση της Αυτοδιοίκησης και την αυθαίρετη παρακράτηση θεσμοθετημένων πόρων από τον κρατικό προϋπολογισμό. «Δεν βγήκαμε στους δρόμους για να ζητήσουμε κάτι επιπλέον», τόνισε, «αλλά για να απαιτήσουμε την εφαρμογή του νόμου».

Και έθεσε το κρίσιμο ερώτημα: τι λέει ο νέος Κώδικας για το κορυφαίο αυτό θέμα, για τα οικονομικά και τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους; Η απάντηση, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι αποκαλυπτική: τίποτα. Όπως σημείωσε, στο κείμενο που συζητείται δεν υπάρχει ούτε μία λέξη για το βασικότερο διεκδικητικό αίτημα της Αυτοδιοίκησης. Το Υπουργείο Εσωτερικών καλεί την ΚΕΔΕ να τοποθετηθεί χωρίς να έχει παρουσιάσει τις ρυθμίσεις για το «υπαρξιακό» ζήτημα των δήμων.

Ο Χάρης Δούκας άσκησε έντονη κριτική στη λογική της «λευκής επιταγής», διερωτώμενος αν η ΚΕΔΕ καλείται να πει ένα συνολικό «ναι» χωρίς να γνωρίζει αν οι πόροι θα αποδοθούν ή θα περικοπούν. «Θα ψηφίσουμε ρυθμίσεις για διαδικαστικά θέματα, για τον τρόπο συνεδριάσεων ή για τα ποσοστά εκλογής, χωρίς να ξέρουμε τι σχεδιάζει η κυβέρνηση για τα οικονομικά;» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε και απέναντι στις πρόσφατες δηλώσεις του Υπουργού Εσωτερικών, ο οποίος –όπως είπε– κατηγόρησε τους δήμους ότι κρύβουν την ανικανότητά τους πίσω από δήθεν υποχρηματοδότηση, υποστηρίζοντας ότι «όλα πάνε καλά». Ο Χάρης Δούκας απέρριψε αυτή την προσέγγιση, υπογραμμίζοντας ότι οι δήμοι έχουν «βάλει πλάτη» στα πιο δύσκολα χρόνια, χωρίς να έχουν λάβει ούτε ένα ευρώ από τα υπερπλεονάσματα, και δεν μπορούν να δέχονται μαθήματα δημοσιονομικής υπευθυνότητας.

Στο θεσμικό σκέλος, επεσήμανε ότι ο Κώδικας δεν κατοχυρώνει ουσιαστικό ρόλο της ΚΕΔΕ στις κρίσιμες αποφάσεις. Σε καίρια ζητήματα, όπου μέχρι σήμερα προβλεπόταν σύμφωνη γνώμη, αυτή υποβαθμίζεται σε απλή γνωμοδότηση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, όπως ανέφερε, αποτελεί το άρθρο 29 του Γ’ Βιβλίου, που επιτρέπει την έκδοση κανονιστικών πράξεων για περιβάλλον, χωροταξία και χωροθετήσεις χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των οικείων δημοτικών συμβουλίων.

Παράλληλα, σημείωσε ότι απουσιάζει η πλήρης και δεσμευτική μεταφορά αρμοδιοτήτων με αντίστοιχους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους, ενώ αφήνονται ανοιχτά ενδεχόμενα αφαίρεσης κρίσιμων δημοτικών λειτουργιών.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις οικονομικές ρυθμίσεις του Κώδικα, τονίζοντας ότι το άρθρο 91 καταργεί θεσμοθετημένα ποσοστά εσόδων υπέρ των δήμων από διάφορα τέλη, μεταφέροντας την απόφαση για τα ποσοστά αυτά στους αρμόδιους υπουργούς, με την ΚΕΔΕ σε απλό γνωμοδοτικό ρόλο. Ταυτόχρονα, επεσήμανε νέες περικοπές, όπως η περαιτέρω μείωση των εσόδων από το Πράσινο Ταμείο στο 3%.

Σφοδρή κριτική άσκησε και στις προτεινόμενες αλλαγές στον εκλογικό νόμο της Αυτοδιοίκησης, κάνοντας λόγο για ρυθμίσεις που αλλοιώνουν τη δημοκρατική νομιμοποίηση, παραβιάζουν την αρχή της ισοδυναμίας της ψήφου και ανοίγουν τον δρόμο για αδιαφανείς διεργασίες, χειραγώγηση αποτελεσμάτων και πολιτική αποσταθεροποίηση. Ιδιαίτερα ανησυχητική χαρακτήρισε τη θεσμοθέτηση σεναρίων πρόωρων εκλογών στους δήμους, κάτι που –όπως είπε– δημιουργεί για πρώτη φορά νομική βάση αποσταθεροποίησης της δημοτικής περιόδου.

Κλείνοντας, ο Χάρης Δούκας ήταν κατηγορηματικός: η ΚΕΔΕ δεν έχει πολιτική και κοινωνική νομιμοποίηση να αποφασίσει για τόσο κρίσιμες αλλαγές χωρίς πλήρη εικόνα για τα οικονομικά και χωρίς να έχουν τεθεί αυτά τα ζητήματα στον δημόσιο διάλογο. Πρότεινε να ακουστεί πρώτα ο Υπουργός, να παρουσιαστούν αναλυτικά οι οικονομικές ρυθμίσεις και μόνο τότε να επανέλθει η συζήτηση.

«Αν σήμερα δώσουμε λευκή επιταγή και αλλάξουμε τους κανόνες του παιχνιδιού εν μέσω περιόδου», κατέληξε, «θα χάσουμε δικαίως την εμπιστοσύνη των πολιτών και θα δημιουργήσουμε μια βαθιά ρήξη με την κοινωνία. Δεν νομιμοποιούμαστε να το κάνουμε».