Δήμαρχος Λευκάδας, Δρ. Ξενοφών Βεργίνης: “Ανάγκη εθνικού σχεδιασμού για τη διαχείριση του νερού και την κλιματική θωράκιση μέσω της πρόληψης”

Καταρχάς, με τι προσδοκίες μεταβαίνετε στην Καλαμάτα για το Συνέδριο της ΚΕΔΕ;

Μεταβαίνω στην Καλαμάτα με την προσδοκία ότι το Συνέδριο της ΚΕΔΕ θα αποτελέσει αφετηρία ουσιαστικών αποφάσεων για το μέλλον της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Τα προβλήματα είναι γνωστά, έχουν επισημανθεί επανειλημμένα και θεωρώ ότι πλέον χρειάζεται να περάσουμε από τη διαπίστωση στην αντιμετώπισή τους.

Η αποτελεσματική διοίκηση προϋποθέτει σωστό σχεδιασμό, οργάνωση, ορθολογική αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων και, κυρίως, τη δυνατότητα οι αποφάσεις να μετατρέπονται σε πράξη. Αυτή πρέπει να είναι και η βασική επιδίωξη για τη σύγχρονη Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Για έναν νησιωτικό Δήμο όπως η Λευκάδα, με έντονη τουριστική δραστηριότητα, οι προκλήσεις είναι ακόμη μεγαλύτερες. Κατά τους θερινούς μήνες ο πληθυσμός πολλαπλασιάζεται, αυξάνοντας σημαντικά τις ανάγκες σε υποδομές και δημοτικές υπηρεσίες.

Προσδοκώ, επομένως, έναν ουσιαστικό διάλογο με συγκεκριμένες διεκδικήσεις και εφαρμόσιμες λύσεις. Η Αυτοδιοίκηση χρειάζεται μεγαλύτερη οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια, ώστε να μπορεί να σχεδιάζει με προοπτική και να ανταποκρίνεται στις ανάγκες κάθε τοπικής κοινωνίας.

Στο Συνέδριο της Καλαμάτας παρουσιάζεται η νέα, ολοκληρωμένη μελέτη της ΚΕΔΕ για το πραγματικό κόστος λειτουργίας των Δήμων. Με βάση αυτά τα επιστημονικά δεδομένα, ποια είναι η πρώτη «κόκκινη γραμμή» που θέτετε στην κυβέρνηση για την άμεση αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης;

Η πρώτη και αδιαπραγμάτευτη θέση μου είναι ότι δεν μπορεί να μεταφέρονται συνεχώς νέες υποχρεώσεις στους Δήμους χωρίς την αντίστοιχη οικονομική κάλυψη.

Η χρηματοδότηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης πρέπει να ανταποκρίνεται στο πραγματικό κόστος λειτουργίας της και όχι σε υπολογισμούς που δεν αποτυπώνουν τις σημερινές συνθήκες.

Ένας Δήμος δεν μπορεί να λειτουργεί αποτελεσματικά όταν καλείται να καλύψει αυξημένες ενεργειακές δαπάνες, κόστος συντήρησης υποδομών, κοινωνικές ανάγκες και πρόσθετες αρμοδιότητες με πόρους που δεν επαρκούν.

Επιπλέον, θεωρώ απαραίτητη την αναθεώρηση των κριτηρίων κατανομής της κρατικής χρηματοδότησης. Η Λευκάδα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα Δήμου στον οποίο ο μόνιμος πληθυσμός δεν αποτυπώνει το πραγματικό μέγεθος των αναγκών. Η μεγάλη τουριστική κίνηση, η γεωγραφική διασπορά των οικισμών και οι αυξημένες απαιτήσεις για τη λειτουργία και τη συντήρηση των υποδομών δημιουργούν επιβαρύνσεις που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη.

Η χρηματοδότηση οφείλει να στηρίζεται σε αντικειμενικά και μετρήσιμα δεδομένα, με ιδιαίτερη πρόβλεψη για τη νησιωτικότητα και την εποχικότητα.

Αυτό που διεκδικούμε δεν είναι μια πρόσκαιρη οικονομική ενίσχυση, αλλά ένα δίκαιο και σταθερό σύστημα χρηματοδότησης, που θα επιτρέπει στους Δήμους να προγραμματίζουν τις υποχρεώσεις τους και να ανταποκρίνονται με συνέπεια στον θεσμικό τους ρόλο.

Το φετινό συνέδριο συμπίπτει με την εφαρμογή των ρυθμίσεων του Νέου Κώδικα. Θεωρείτε ότι το νέο αυτό πλαίσιο λύνει τα χέρια των Δημάρχων ή παραμένει η πολυπλοκότητα στις αρμοδιότητες;

Κάθε προσπάθεια εκσυγχρονισμού του θεσμικού πλαισίου είναι θετική, αρκεί να επιφέρει πραγματικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της διοίκησης.

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην πολυπλοκότητα των αρμοδιοτήτων. Εξίσου σοβαρό είναι το ζήτημα του χρόνου που απαιτείται για να προχωρήσει μια απόφαση, να ολοκληρωθεί μια διαδικασία και να υλοποιηθεί ένα έργο.

Σήμερα παρατηρούμε το παράδοξο να υπάρχουν εξασφαλισμένες χρηματοδοτήσεις για αναγκαίες παρεμβάσεις και, παρ’ όλα αυτά, οι Δήμοι να μην μπορούν να προχωρήσουν έγκαιρα στην αξιοποίησή τους. Μεσολαβούν αλλεπάλληλες εγκρίσεις, γνωμοδοτήσεις και διαδικασίες που συχνά παρατείνουν την υλοποίηση για μήνες ή ακόμη και χρόνια.

Δεν είναι δυνατόν να έχουμε εξασφαλίσει τα χρήματα για ένα έργο και να απαιτείται τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι να μπορέσουμε να το πραγματοποιήσουμε.

Η εξασφάλιση της χρηματοδότησης είναι ασφαλώς σημαντική, αλλά δεν αποτελεί από μόνη της επιτυχία. Η πραγματική επιτυχία είναι το έργο να ολοκληρώνεται και να αποδίδεται στους πολίτες όταν το έχουν ανάγκη. Διαφορετικά, κινδυνεύουμε να φτάνουμε στην υλοποίηση όταν οι συνθήκες έχουν ήδη μεταβληθεί και έχουν δημιουργηθεί πρόσθετες απαιτήσεις.

Μια σωστή απόφαση που υλοποιείται με μεγάλη καθυστέρηση χάνει σημαντικό μέρος της αξίας της.

Αυτό είναι ένα από τα ζητήματα στα οποία πρέπει να δώσει απάντηση ο Νέος Κώδικας. Χρειαζόμαστε σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων, περιορισμό των περιττών διαδικασιών, συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα και ταχύτερη διεκπεραίωση των υποθέσεων, χωρίς εκπτώσεις στη νομιμότητα και τη διαφάνεια.

Οι Δήμοι πρέπει να μπορούν να λειτουργούν με μεγαλύτερη ευελιξία και ουσιαστική ευθύνη. Να έχουν τη δυνατότητα όχι μόνο να αποφασίζουν, αλλά και να υλοποιούν όσα αποφασίζουν μέσα σε εύλογο χρόνο.

Η ατζέντα της Καλαμάτας δίνει τεράστια έμφαση στην κλιματική ανθεκτικότητα και τη διαχείριση του νερού. Έχουν οι Δήμοι τα απαραίτητα κονδύλια για έργα υποδομής;

Η κλιματική αλλαγή έχει ήδη διαμορφώσει νέες συνθήκες και επιβάλλει να επανεξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουμε τις υποδομές μας.

Ιδιαίτερα για τη Λευκάδα, η διαχείριση του νερού αποτελεί ζήτημα πρώτης προτεραιότητας. Οι αυξημένες ανάγκες της τουριστικής περιόδου, οι απαιτήσεις των οικισμών και η ανάγκη αναβάθμισης των υφιστάμενων δικτύων καθιστούν απαραίτητο έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό με μακροχρόνιο ορίζοντα.

Το ίδιο ισχύει για την αντιπλημμυρική προστασία, την προστασία των παράκτιων περιοχών και τη θωράκιση των δημοτικών υποδομών απέναντι στα ακραία καιρικά φαινόμενα.

Υπάρχουν διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία, όμως οι πραγματικές ανάγκες είναι πολύ μεγαλύτερες. Πολλά από αυτά τα έργα απαιτούν υψηλές δαπάνες, εξειδικευμένες μελέτες και συντονισμό διαφορετικών φορέων.

Κατά την άποψή μου, η αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων δεν μπορεί να βασίζεται σε αποσπασματικές παρεμβάσεις. Απαιτείται εθνικός σχεδιασμός, με σταθερή χρηματοδότηση και ειδική μέριμνα για τους νησιωτικούς Δήμους.

Στον Δήμο Λευκάδας έχουμε θέσει ως προτεραιότητα τη βελτίωση των βασικών υποδομών και την αξιοποίηση κάθε χρηματοδοτικής δυνατότητας που μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση χρόνιων προβλημάτων.

Θεωρώ ότι οφείλουμε να επενδύσουμε περισσότερο στην πρόληψη. Η έγκαιρη κατασκευή και συντήρηση των αναγκαίων υποδομών προστατεύει την ανθρώπινη ζωή, την περιουσία των πολιτών, το περιβάλλον και την τοπική οικονομία. Πρόκειται για επενδύσεις που δεν μπορούν να αναβάλλονται διαρκώς.

Το κεντρικό σύνθημα του Συνεδρίου είναι «Ισχυροί Δήμοι – Ισχυρές Τοπικές Κοινωνίες». Πώς μεταφράζεται αυτό πρακτικά για την καθημερινότητα του δημότη, όταν οι υπηρεσίες σας αντιμετωπίζουν τόσο μεγάλες ελλείψεις σε εξειδικευμένο προσωπικό;

Ένας Δήμος είναι ισχυρός όταν διαθέτει την οργάνωση, τις γνώσεις και τους ανθρώπους που χρειάζονται για να ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις του.

Το ανθρώπινο δυναμικό αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα επιτυχίας κάθε διοικητικής δομής.

Η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού στους Δήμους είναι ένα σοβαρό πρόβλημα που επηρεάζει άμεσα την ποιότητα και την ταχύτητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Μηχανικοί, τεχνικοί, οικονομολόγοι, διοικητικά στελέχη και άλλες ειδικότητες είναι απαραίτητοι για να λειτουργήσει αποτελεσματικά ένας σύγχρονος Δήμος.

Δεν αρκεί η καλή πρόθεση μιας δημοτικής αρχής ούτε η προσπάθεια των εργαζομένων, οι οποίοι συχνά καλούνται να ανταποκριθούν σε καθήκοντα πέρα από τις δυνατότητες της υφιστάμενης στελέχωσης.

Απαιτείται ουσιαστικός προγραμματισμός προσλήψεων, ενίσχυση με επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό, διαρκής επιμόρφωση και αξιοποίηση των σύγχρονων τεχνολογιών.

Ειδικά για μικρούς και νησιωτικούς Δήμους, πρέπει να υπάρξουν κίνητρα που θα επιτρέψουν την προσέλκυση και παραμονή καταρτισμένων στελεχών.

Η ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως δημοσιονομική επιβάρυνση. Είναι μια αναγκαία επένδυση στην ποιότητα της δημόσιας διοίκησης.

Για τον δημότη, ένας ισχυρός Δήμος σημαίνει καλύτερη εξυπηρέτηση, ασφαλείς και λειτουργικές υποδομές, αποτελεσματικότερη καθαριότητα, καλύτερες κοινωνικές υπηρεσίες και μια δημοτική αρχή που μπορεί να ανταποκρίνεται στα προβλήματα της καθημερινότητας.

Η ισχύς ενός Δήμου δεν αποτυπώνεται στο μέγεθος του προϋπολογισμού του, αλλά στην ποιότητα των υπηρεσιών που προσφέρει και στην εμπιστοσύνη που εμπνέει στους πολίτες του.

Αυτός είναι και ο δικός μας στόχος για τη Λευκάδα: ένας Δήμος οργανωμένος, αποτελεσματικός και ανθρώπινος, που αξιοποιεί τις δυνατότητές του και δημιουργεί καλύτερες συνθήκες ζωής για τους κατοίκους και προοπτικές ανάπτυξης για τον τόπο.