Δήμαρχος Καρύστου, Λευτέρης Ραβιόλος: “Διοχέτευση πόρων από τα δικαιώματα εκπομπών του Πράσινου Ταμείου απευθείας στους Δήμους” 

Καταρχάς με τι προσδοκίες μεταβαίνετε στην Καλαμάτα για το Συνέδριο της ΚΕΔΕ;

Πηγαίνω στην Καλαμάτα με αισιοδοξία, αλλά και με αίσθημα ευθύνης. Το φετινό Συνέδριο έρχεται σε μια στιγμή που ο διάλογος με την Πολιτεία έχει ανοίξει ουσιαστικά. Πριν από λίγες εβδομάδες, η ΚΕΔΕ συναντήθηκε με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και συμφωνήσαμε σε κοινές ομάδες εργασίας για το ενεργειακό κόστος των Δήμων, τις ΔΕΥΑ και τη διαχείριση των αποβλήτων. Είναι ένα θετικό βήμα.

Η προσδοκία μου είναι το Συνέδριο να μετατρέψει αυτόν τον διάλογο σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις, με πόρους και χρονοδιαγράμματα. Η Αυτοδιοίκηση έχει αποδείξει ότι όταν καταθέτει τεκμηριωμένες προτάσεις, ακούγεται. Το είδαμε, για παράδειγμα, στο νέο Ειδικό Χωροταξικό για τις ΑΠΕ, όπου ενσωματώθηκαν θέσεις που υποστηρίζαμε σταθερά. Θέλουμε να φύγουμε από την Καλαμάτα με μία φωνή και με ένα σαφές πλαίσιο, το οποίο θα διεκδικήσουμε με σοβαρότητα.

Στο Συνέδριο της Καλαμάτας παρουσιάζεται η νέα, ολοκληρωμένη μελέτη της ΚΕΔΕ για το πραγματικό κόστος λειτουργίας των Δήμων. Με βάση αυτά τα επιστημονικά δεδομένα, ποια είναι η πρώτη «κόκκινη γραμμή» που θέτετε στην κυβέρνηση για την άμεση αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης;

Τα στοιχεία είναι πλέον αδιαμφισβήτητα. Το κόστος λειτουργίας των Δήμων φτάνει περίπου τα 5,44 δισ. ευρώ, ενώ οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι ανέρχονται σε 2,9 δισ. Υπάρχει δηλαδή ένα κενό περίπου 2,5 δισ. ευρώ.

Η πρώτη κόκκινη γραμμή είναι απλή: καμία νέα αρμοδιότητα χωρίς τους αντίστοιχους πόρους και το αναγκαίο προσωπικό. Αυτό δεν είναι συνδικαλιστική διεκδίκηση. Είναι προϋπόθεση για να λειτουργήσει σωστά το κράτος. Παράλληλα, ζητάμε ένα σταθερό και προβλέψιμο σχέδιο σταδιακής αύξησης των ΚΑΠ, ώστε να κλείσει αυτό το κενό.

Ένα από τα πιο άμεσα ζητήματα είναι το ενεργειακό κόστος. Οι Δήμοι πληρώνουμε το ρεύμα περίπου 0,25 ευρώ την κιλοβατώρα, όταν οι μεγάλοι καταναλωτές πληρώνουν περίπου 0,08. Η διαφορά αυτή μας επιβαρύνει με περίπου 240 εκατ. ευρώ, χρήματα που θα μπορούσαν να πηγαίνουν σε υπηρεσίες προς τους πολίτες.

Το φετινό συνέδριο συμπίπτει με την εφαρμογή των ρυθμίσεων του Νέου Κώδικα. Θεωρείτε ότι το νέο αυτό πλαίσιο λύνει τα χέρια των Δημάρχων, ή παραμένει η πολυπλοκότητα στις αρμοδιότητες;

Η κωδικοποίηση ενός πλαισίου που για χρόνια ήταν διάσπαρτο σε δεκάδες νόμους είναι θετική εξέλιξη και την αναγνωρίζουμε. Ένας Κώδικας, όμως, κρίνεται στην εφαρμογή του.

Η πολυπλοκότητα στις αρμοδιότητες δεν έχει λυθεί ακόμη. Θα σας δώσω ένα παράδειγμα από τον χώρο που γνωρίζω καλά, την παράκτια ζώνη. Στην ίδια ακτή εμπλέκονται η Κτηματική Υπηρεσία, η Περιφέρεια, το Υπουργείο, το Λιμενικό Ταμείο και η Αρχαιολογία. Ο Δήμος έχει την ευθύνη απέναντι στον πολίτη, αλλά όχι πάντα τα εργαλεία.

Για να λυθούν πραγματικά τα χέρια των Δημάρχων χρειάζονται τρία πράγματα: σαφής διάκριση αρμοδιοτήτων ανάμεσα στα επίπεδα διοίκησης, έγκαιρη έκδοση των δευτερογενών πράξεων και πόροι που να ακολουθούν τις αρμοδιότητες. Χρειάζεται επίσης η Αυτοδιοίκηση να συμμετέχει από το πρώτο στάδιο στη διαμόρφωση κάθε ρύθμισης που την αφορά. Οι καλύτεροι νόμοι γράφονται μαζί με όσους θα τους εφαρμόσουν.

Η ατζέντα της Καλαμάτας δίνει τεράστια έμφαση στην κλιματική ανθεκτικότητα και τη διαχείριση του νερού. Έχουν οι Δήμοι τα απαραίτητα κονδύλια για έργα υποδομής;

Ειλικρινά, όχι σε επαρκή βαθμό. Η κλιματική κρίση δεν είναι πια πρόβλεψη. Είναι η καθημερινότητα των Δήμων: λειψυδρία, πλημμύρες, πυρκαγιές, διάβρωση των ακτών. Το ζούμε και στη Νότια Εύβοια.

Υπάρχουν χρηματοδοτικά προγράμματα, όμως συχνά δεν φτάνουν εκεί που χρειάζεται περισσότερο. Οι μικροί και νησιωτικοί Δήμοι δεν διαθέτουν μηχανικούς για να ετοιμάσουν ώριμες μελέτες, και έτσι μένουν εκτός. Είναι χαρακτηριστικό ότι 9 ΔΕΥΑ απεντάχθηκαν από πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης επειδή δεν πρόλαβαν τις προθεσμίες, και 14 ακόμη δεν επιλέχθηκαν λόγω ελλείψεων στους φακέλους ή επειδή δεν επαρκούσε η χρηματοδότηση. Χαιρετίζουμε τη δέσμευση του Υπουργείου να αναζητήσει πρόσθετους πόρους.

Προτείνουμε σταθερή και προβλέψιμη χρηματοδότηση για την προσαρμογή στην κλιματική κρίση. Ένα μέρος των εσόδων από τα δικαιώματα εκπομπών, που διοχετεύονται μέσω του Πράσινου Ταμείου, πρέπει να καταλήγει στους Δήμους. Χρειάζονται επίσης κοινές τεχνικές υπηρεσίες για τους μικρούς Δήμους και χρηματοδότηση για λύσεις βασισμένες στη φύση. Η κλιματική κρίση δεν είναι εποχική, άρα και η πρόληψη δεν μπορεί να είναι εποχική.

Το κεντρικό σύνθημα του Συνεδρίου είναι «Ισχυροί Δήμοι – Ισχυρές Τοπικές Κοινωνίες». Πώς μεταφράζεται αυτό πρακτικά για την καθημερινότητα του δημότη, όταν οι υπηρεσίες σας αντιμετωπίζουν τόσο μεγάλες ελλείψεις σε εξειδικευμένο προσωπικό;

Για τον δημότη, ισχυρός Δήμος σημαίνει κάτι πολύ απλό. Όταν πλημμυρίζει ο δρόμος του, όταν κόβεται το νερό, όταν χρειάζεται μια βεβαίωση, να βρίσκει απέναντί του μια υπηρεσία που μπορεί να ανταποκριθεί γρήγορα και αποτελεσματικά.

Αυτό όμως δεν γίνεται χωρίς ανθρώπους. Σήμερα πολλοί Δήμοι, ιδίως οι μικροί και οι νησιωτικοί, λειτουργούν χωρίς μηχανικούς, χωρίς στελέχη πολιτικής προστασίας και χωρίς οικονομικούς υπαλλήλους. Ζητάμε ένα σταθερό πρόγραμμα προσλήψεων εξειδικευμένου προσωπικού, κίνητρα για να μένουν τα στελέχη στις απομακρυσμένες περιοχές και κοινές τεχνικές υπηρεσίες που θα στηρίζουν όσους Δήμους δεν μπορούν να έχουν δικές τους.

Η ψηφιακή μετάβαση μπορεί να βοηθήσει, απλοποιώντας διαδικασίες και φέρνοντας τον Δήμο πιο κοντά στον πολίτη. Δεν μπορεί όμως να αντικαταστήσει τον άνθρωπο που θα πάει επί τόπου.

Οι Δήμοι δεν είναι μέρος του προβλήματος. Είναι μέρος της λύσης. Αν θέλουμε ισχυρές τοπικές κοινωνίες, πρέπει να δώσουμε στους Δήμους τα μέσα να τις υπηρετήσουν.