Δήμαρχος Λαμιέων, Πανουργιάς Παπαϊωάννου: Με απλά λόγια, ο λογαριασμός δεν βγαίνει.
Σε μια συγκυρία που χαρακτηρίζεται ως κομβική για το μέλλον της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης, ο Δήμαρχος Λαμιέων, Πανουργιάς Παπαϊωάννου, καταθέτει τη δική του ξεκάθαρη προσέγγιση μέσα από το otanews.gr. Ενόψει του Ετήσιου Τακτικού Συνεδρίου της ΚΕΔΕ, ο κ. Παπαϊωάννου ζητά τη διαμόρφωση ενός αρραγούς μετώπου που θα ξεπεράσει τις τυπικές συζητήσεις και θα επιβάλλει καθαρές λύσεις, υπενθυμίζοντας ότι οι τοπικές κοινωνίες έχουν κουραστεί από τις απλές διαπιστώσεις και απαιτούν ορατά αποτελέσματα.
Η επιχειρηματολογία του Δημάρχου εστιάζει στα επιστημονικά δεδομένα που φέρνει στο φως η νέα μελέτη για το ελάχιστο κόστος λειτουργίας των ΟΤΑ, αναδεικνύοντας το τεράστιο χάσμα ανάμεσα στις πραγματικές ανάγκες των 5,5 δισεκατομμυρίων ευρώ και την κρατική χρηματοδότηση των 2,9 δισεκατομμυρίων ευρώ. Θέτοντας ως αδιαπραγμάτευτη θέση την πλήρη κάλυψη αυτού του κενού, προτείνει τη θεσμοθέτηση ειδικού μειωμένου τιμολογίου ρεύματος για τα σχολεία, τον οδικό φωτισμό και τις κοινωνικές δομές, ώστε οι Δήμοι να μην εξαντλούνται στην πληρωμή λογαριασμών. Παράλληλα, αναφέρεται στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης και της διαχείρισης του νερού, φέρνοντας ως πρότυπο τη ΔΕΥΑ Λαμίας και προειδοποιώντας για τον κίνδυνο οικονομικής ασφυξίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στην οριακή κατάσταση των σχολικών κτιρίων και στην αντίφαση του κράτους να μετακυλίει αυστηρές ποινικές ευθύνες στους Δημάρχους χωρίς τα ανάλογα κονδύλια, ενώ συνδέει τις 35.000 κενές οργανικές θέσεις προσωπικού πανελλαδικά με τις καθυστερήσεις στα έργα καθημερινότητας.
Ακολουθεί η πλήρης συνέντευξη:

Καταρχάς με ποιες προσδοκίες μεταβαίνετε στην Καλαμάτα για το Συνέδριο της ΚΕΔΕ;

Πάμε στην Καλαμάτα για ένα Συνέδριο-σταθμό για το μέλλον της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Και δεν πάμε απλώς για να ανταλλάξουμε απόψεις ή να κάνουμε άλλη μία τυπική συζήτηση. Στόχος μας είναι να διαμορφώσουμε ένα ισχυρό και ενωμένο μέτωπο απέναντι στα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Δήμοι μας.

Προσέρχομαι στο συνέδριο με την πεποίθηση ότι ήρθε η ώρα για καθαρές λύσεις και δυναμικές διεκδικήσεις. Δεν υπάρχει άλλος χρόνος για χάσιμο. Οι τοπικές κοινωνίες δεν ζητούν άλλες διαπιστώσεις. Ζητούν λύσεις.

Γιατί, ξέρετε, ο δημότης δεν μετράει πόσες φορές μιλήσαμε για τα προβλήματα. Μετράει πόσα από αυτά λύσαμε. Και η φωνή μας στην Καλαμάτα θα είναι ενιαία και δυνατή.

 

Στο Συνέδριο της Καλαμάτας παρουσιάζεται η νέα, ολοκληρωμένη μελέτη της ΚΕΔΕ για το πραγματικό κόστος λειτουργίας των Δήμων. Με βάση αυτά τα επιστημονικά δεδομένα, ποια είναι η πρώτη “κόκκινη γραμμή” που θέτετε στην κυβέρνηση για την άμεση αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης;

Η πρώτη μας «κόκκινη γραμμή» είναι ξεκάθαρη: η πλήρης κάλυψη του πραγματικού κόστους λειτουργίας των Δήμων.

Η μελέτη της ΚΕΔΕ αποτυπώνει με επιστημονικά στοιχεία τη σκληρή πραγματικότητα. Οι Δήμοι της χώρας χρειάζονται 5,5 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως για να μπορέσουν απλώς να λειτουργήσουν στοιχειωδώς, τη στιγμή που η κρατική χρηματοδότηση περιορίζεται στα 2,9 δισεκατομμύρια. Αντιλαμβάνεστε το τεράστιο χάσμα. Με απλά λόγια, ο λογαριασμός δεν βγαίνει. Χρειαζόμαστε άμεσα τουλάχιστον 1,3 δισεκατομμύρια ευρώ επιπλέον.

Παράλληλα, το ενεργειακό κόστος έχει εκτιναχθεί στα 240 εκατομμύρια ευρώ, πνίγοντας τους προϋπολογισμούς μας. Για τον λόγο αυτό, ζητάμε να καθιερωθεί άμεσα ειδικό, μειωμένο τιμολόγιο ρεύματος για τον φωτισμό των δρόμων, τα σχολεία και τις κοινωνικές μας δομές.

Γιατί, στο τέλος της ημέρας, ο Δήμος πρέπει να μπορεί να προσφέρει υπηρεσίες στον πολίτη, όχι να παλεύει απλώς να πληρώσει τους λογαριασμούς του. Και ας μην ξεχνάμε κάτι: όταν στερείς χρήματα από τον Δήμο, στην πραγματικότητα στερείς υπηρεσίες από τον δημότη.

 

Το φετινό συνέδριο συμπίπτει με την εφαρμογή των ρυθμίσεων του Νέου Κώδικα. Θεωρείτε ότι το νέο αυτό πλαίσιο λύνει τα χέρια των Δημάρχων, ή παραμένει η πολυπλοκότητα στις αρμοδιότητες;

Ο Νέος Κώδικας αποτελεί αναμφίβολα ένα θετικό βήμα, κυρίως προς την κατεύθυνση της μείωσης της γραφειοκρατίας που μας ταλαιπωρεί καθημερινά. Ωστόσο, το βασικό πρόβλημα παραμένει.

Η θέση μας εδώ είναι ξεκάθαρη και αδιαπραγμάτευτη: καμία νέα αρμοδιότητα και καμία νέα ευθύνη δεν μπορεί να μεταφερθεί στους Δήμους, αν δεν συνοδεύεται αυτόματα από τους απαραίτητους οικονομικούς πόρους και το ανάλογο εξειδικευμένο τεχνικό και επιστημονικό προσωπικό.

Δεν γίνεται να μας δίνουν τις ευθύνες, αλλά να μη μας δίνουν τα εργαλεία για να κάνουμε τη δουλειά μας. Το να φορτώνονται στους Δήμους νέες ευθύνες, χωρίς τα αναγκαία μέσα για να ανταποκριθούμε, δεν είναι μεταρρύθμιση. Είναι αδιέξοδο.

Και να σας πω και κάτι; Ο πολίτης δεν ενδιαφέρεται ποιος έχει την αρμοδιότητα. Θέλει να βλέπει το πρόβλημά του να λύνεται. Και έχει απόλυτο δίκιο.

 

Η ατζέντα της Καλαμάτας δίνει τεράστια έμφαση στην κλιματική ανθεκτικότητα και τη διαχείριση του νερού. Έχουν οι Δήμοι τα απαραίτητα κονδύλια για έργα υποδομής;

Κατηγορηματικά όχι. Οι Δήμοι σήμερα δεν διαθέτουν τους αναγκαίους πόρους για να αντιμετωπίσουν την κλιματική κρίση και τις τεράστιες προκλήσεις στη διαχείριση του νερού.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η δική μας ΔΕΥΑΛ, η οποία συγκαταλέγεται αποδεδειγμένα στις καλύτερες και πιο πρότυπες δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης της χώρας, διαθέτοντας πλήρη τεχνική και διαχειριστική επάρκεια. Πρέπει με κάθε τρόπο να διασφαλίσουμε τη συνέχιση της ομαλής λειτουργίας της, ώστε να συνεχίσει να προσφέρει στους συνδημότες μας το πολυτιμότερο αγαθό, το νερό, σε προσιτή και οικονομική τιμή.

Το νερό είναι βασικό αγαθό, δεν είναι πολυτέλεια. Και δεν πρέπει να επιτρέψουμε να συμβεί στο νερό αυτό που ζήσαμε με την ανεξέλεγκτη αύξηση στο ρεύμα.

Χωρίς γενναία, έκτακτη οικονομική στήριξη από το κράτος και χωρίς μεγάλα χρηματοδοτικά προγράμματα για συγκεκριμένες ανάγκες, οι Δήμοι και οι ΔΕΥΑ οδηγούνται με μαθηματική ακρίβεια σε οικονομική ασφυξία. Και θέλω να είμαι σαφής: αυτό δεν είναι κινδυνολογία, είναι μια σοβαρή προειδοποίηση. Γιατί η άμεση συνέπεια αυτής της έλλειψης χρηματοδότησης θα είναι να μην μπορούν οι Δήμοι να παρέχουν ακόμη και τις πιο βασικές υπηρεσίες προς τους πολίτες, όπως είναι η ίδια η εξασφάλιση καθαρού νερού.

Αυτή η οικονομική στενότητα φαίνεται ήδη ξεκάθαρα στα σχολεία μας, όπου η κατάσταση είναι οριακή. Τα κονδύλια για επισκευές είναι ανεπαρκή, καθώς η ελάχιστη κρατική επιχορήγηση πηγαίνει ολόκληρη στους λογαριασμούς ρεύματος και θέρμανσης. Δεν περισσεύει ούτε ευρώ για μονώσεις, επισκευές στεγών ή για τον απαραίτητο τεχνικό έλεγχο κτιρίων που μετρούν δεκαετίες ζωής.

Και εδώ υπάρχει μια μεγάλη αντίφαση. Το κράτος θεσπίζει συνεχώς αυστηρότερους κανόνες για την πυρασφάλεια και τις υποδομές, μεταθέτοντας την αποκλειστική ποινική ευθύνη στους Δημάρχους, χωρίς όμως να μας δίνει τα απαραίτητα κονδύλια για να κάνουμε αυτά τα έργα.

Και ας το δούμε και με τα μάτια ενός γονιού. Δεν τον ενδιαφέρουν οι κωδικοί του προϋπολογισμού. Τον ενδιαφέρει το παιδί του να πηγαίνει σε ένα ασφαλές σχολείο.

Εμείς δεν αρνούμαστε τις ευθύνες μας. Ζητάμε, όμως, να έχουμε και τη δυνατότητα να ανταποκριθούμε σε αυτές.

 

Το κεντρικό σύνθημα του Συνεδρίου είναι “Ισχυροί Δήμοι – Ισχυρές Τοπικές Κοινωνίες”. Πώς μεταφράζεται αυτό πρακτικά για την καθημερινότητα του δημότη, όταν οι υπηρεσίες σας αντιμετωπίζουν τόσο μεγάλες ελλείψεις σε εξειδικευμένο προσωπικό;

Το σύνθημα αυτό θα παραμείνει απλώς ωραία λόγια αν δεν γίνουν άμεσα προσλήψεις. Αυτή τη στιγμή, η Τοπική Αυτοδιοίκηση αιμορραγεί, με 35.000 κενές θέσεις εργασίας σε όλη τη χώρα, ειδικά σε εξειδικευμένο τεχνικό και επιστημονικό προσωπικό.

Για να καταλάβει ο δημότης πώς αυτό επηρεάζει τη ζωή του, αρκεί να κοιτάξουμε τον τομέα των σχολείων: η έλλειψη μηχανικών στις Τεχνικές Υπηρεσίες καθυστερεί δραματικά την εκπόνηση των μελετών για τις αναγκαίες επισκευές. Αυτό μας αναγκάζει να καταφεύγουμε σε εξωτερικούς εργολάβους, γεγονός που διπλασιάζει το κόστος για τον Δήμο και προκαλεί τεράστιες καθυστερήσεις στα έργα.

Και ο πολίτης, ξέρετε, δεν βλέπει τις κενές οργανικές θέσεις. Βλέπει ένα σχολείο που χρειάζεται επισκευή και περιμένει να γίνει η δουλειά. Και έχει δίκιο.

Γιατί ένα έργο που καθυστερεί στα χαρτιά, καθυστερεί και στην καθημερινότητα του πολίτη.

Για να αλλάξει λοιπόν η καθημερινότητα του δημότη και να γίνει πράξη το σύνθημα του συνεδρίου, απαιτούμε τρία συγκεκριμένα πράγματα:

Πρώτον, ειδικό χρηματοδοτικό πρόγραμμα που θα προορίζεται αποκλειστικά και μόνο για τη συντήρηση των σχολείων μας.

Δεύτερον, την άμεση άρση των περιορισμών στις προσλήψεις και γρήγορες διαδικασίες, με έμφαση στην ενίσχυση του Δήμου με μηχανικούς, γεωτεχνικούς, πληροφορικούς και λοιπό εξειδικευμένο προσωπικό.

Τρίτον, τη μονιμοποίηση ή τη διασφάλιση σταθερών συμβάσεων για τους συμβασιούχους, δίνοντας απόλυτη προτεραιότητα σε κρίσιμες κοινωνικές δομές, όπως είναι οι παιδικοί, οι βρεφονηπιακοί μας σταθμοί και τα Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης παιδιών και ΑμεΑ.

Γιατί τελικά, η αυτοδιοίκηση δεν χρειάζεται άλλες υποσχέσεις στα χαρτιά. Χρειάζεται πόρους στο ταμείο και τους κατάλληλους ανθρώπους στο πεδίο!